Bakış Açınızı Değiştirin!!

05.04.2015         ercan@manyapi.com



Yavuz Turgul, ressam Yavuz Tanyeli’nin yandaki resminden yola çıktım dediği Av Mevsimi filmini tam dokuz yılda tamamlamış. Okuduğum zaman çok etkilenmiştim bir resim, dokuz yıl ve iki saatlik bir cinayet filmi. Av Mevsimi vizyona girer girmez koşup seyrettim. Beğenerek izlediğim filmde beni sık sık tekrar edilen “bakış açınızı değiştirin” sözü etkiledi.     
“Bakış açınızı değiştirin” ne kadar sarsıcı bir yaklaşım. Düşündünüz mü hayatın bu kadar hızla akıp gittiği hiçbir olayı, ürünü enine boyuna düşünmeden tartmadan sadece bize sunulan bakış açısı ile alıp tükettiğimizi. Ya yanlış yapıyorsak ya sunulan ürün, meta ya da olaylar anlatıldığı gibi değilse. Koca bir hayatı başkalarının bakış açısı ile yaşamak ne fena bir durum değil mi? Eee bunu az çok biliyoruz zaten dediğinizi duyar gibi oldum. O zaman soru şu; hangi şey bize bildiğimiz halde yanlış yaptırıyor? Neler bilginin önemini kavramakta, algılamakta güçlük çektiriyor? Yoksa internet denen mucizenin işimi bu. Tüm bu soruların cevabı için Ahmet İnsel hocamızın Radikal’de kaleme aldığı köşe yazısını okumakta yarar var; 
 
2009’da Amerikalı denemeci Nicholas Carr, ‘İnternet daha fazla aptallaştırıyor mu’ başlıklı bir yazı yayımlamış, epey tartışılmıştı. Bu kez nörobiyoloji alanındaki çalışmaların sonuçlarına dayanarak incelediği kitabı bu yıl ABD’de yayımlandı (Norton). Kitabın başlığı, ‘Yüzeysellik’. Alt başlığı ise ‘İnternet Beynimize Ne Etki Yapıyor’

Carr, internet kullanımının uzun dönemli belleği körelttiğini belirtiyor. Bu bellek ise zekânın üzerine inşa edildiği temellerden biri. Kullanıcılar giderek yakın tarihli hafızaya önem vermeye başlıyorlar. Sadece sıradan kullanıcılar değil, araştırmacılar için de geçerli bu. İnternet, belleğimizi yeniden programlıyor. 2008’de yapılan bir araştırma, çeşitli bilim dallarında araştırmacıların yakın hatta çok yakın tarihlerde yayımlanmış araştırmaları okumakla yetindiğini, kendi disiplinlerine katkıda bulunmuş eski ama temel metinleri okumadıklarını gösteriyor. Sonuç, yüzeysellik.

İnternetin beyinde yarattığı ikinci etki, dikkatin bir noktada toplanma kapasitesini azaltması. Carr bunu ‘kes-bağlan teknolojisi’nin yarattığı yeni bir ekosistem olarak tanımlıyor. Böylece uzun dönemli aralıksız okuyabilme yeteneği ve okuduğunu hazmederek, ondan kendi orijinal bilgisini üretme kapasitesi zayıflıyor. Beynin bu işlevlerinin kısmen güdük kalmaya başlaması, uzun vadede insanlığın antropolojik bir dönüşüme uğramasının işaretleri olabilir mi? Carr’a göre bu durum, ‘Bilgi üretimi konusunda çiftçi gibi çalışan insanlığın şimdi elektronik veri ormanında yaşayan avcı-toplayıcılara dönüşmesi’ne benziyor.
 
Frank Fromer, geçen ay Fransa’da yayımlanan Powerpoint Düşünü (La Découverte) başlıklı kitabında, ‘insanı budalalaştıran yazılım’ olarak tanımladığı, 1987’den beri kullanılan bu yazılımın yüzlerce ürününü inceliyor. Vardığı sonuç, Carr’ın dikkatimizi çektiği gelişmeyle uyumlu. Bilimsel sunuşların, amfilerin, şirket toplantılarının vazgeçilmezi haline gelen Powerpoint, herkes için ulaşılabilir ve çoğaltılabilir olması için basitleştirilmiş ve dilimlenmiş bilgileri, kısa zamanda sunuyor. Aynı zamanda gösteri toplumunun beklentilerine hitap edip, cezp edici bir sunuşla içeriğin ikinci planda kalmasını sağlıyor. Her şeyin en azıyla kifayet edilmesine dayalı sunuş tarzı, gelebilecek eleştirileri de savuşturmayı kolaylaştırıyor.
Powerpoint’in dilbilgisi kurallarının bugün reklâm dünyasından televizyon haberciliğine, fotoğraf albümünden düğün davetiyesine kadar, ‘slide’lardan oluşan bir diaporama gösterisine dönüşmesine dikkat çeken Fromer, eleştirel düşünme yeteneğinin körelmesi, gösterinin içeriği esir alması, eğlencenin öğrenmeye baskın çıkması tehlikelerine işaret ediyor.

İnternet, Powerpoint, iPod, iPad, vb yenilikler bilginin üretimi ve kullanımı konusunda yeni bir gönüllü KULLUK dönemi mi başlatıyor?
 

796

Yorumlar

Avatar Seçiniz
 
Adınızı giriniz
Yorumunuz
(max 500 harf)

Yorum yazma kurallarını okudum ve kabul ediyorum
 

Yazarın daha önceki yazıları

© 1998 - 2015 Çanakkale Olay
Tüm hakları saklıdır.


E-mail adresiniz ile abone olun