Çöp

10.05.2015         tsavas@comu.edu.tr



Doğa kendisini yenileyebiliyor. Ancak bunun önkoşulları var. Çöp olan her tür organik materyal aslına, doğaya geri kazandırılıyor. Bunun da ön koşulu, Dünya’nın geri dönüşüm kapasitesini aşmaması…
Ancak Homo sapiens organik olmayan çöp üretiyor; buların bazıları için geri dönüşümün neredeyse olanaksız olduğunu söyleyebiliriz. Homo sapiens organik çöp de çıkarıyor, milyonlarca ton… Dünya’nın bunları bertaraf etmesi çok zor…
Türkiye’de günlük kişi başına çöp miktarı 1,2 kg; yılda 438 kg yapıyor. Buna göre Çanakkale Belediyesi günde 144 ton, yılda 52.560 ton çöp topluyor.
Peki, bunu ne yapıyor?
Belediye’den öğrenebiliriz.
İstanbul’u düşünebiliyor musunuz? Ben düşünemiyorum… İstanbul’lu günde yaklaşık 18 milyon ton çöp çıkarıyor; yılda eder yaklaşık 6,5 milyar ton…
Üstelik bunlar yalnızca belediyelerin topladıkları atıklar. Tüm üretim dallarında atık oluşuyor. Kimi geri dönüştürülebilir nitelikte kimisi değil. Kimisi az tehlikeli kimisi çok tehlikeli… Tehlikesizi yok, hele ki milyonlarca, milyarlarca ton olunca…
Evsel atıklar aslında masum kalıyor. Avrupa’da evsel atıklar toplam atıkların yalnızca %8,5’ini oluşturuyor. Avrupa’da en fazla atık oluşturan sektörler inşaat ve madencilik… Muhtemelen bizde de öyledir.
Ülkemizin inşaat ve madencilik sektörleri atıklarına ilişkin bilgiye ulaşamadım ama imalat sanayisinin atıklarına ait bilgi var. Şimdi, 2000 yılında toplam atık miktarı yıllık 17.059.000 ton, 2012 yılına gelindiğinde bu değer 14.420.000 tona gerilemiş.
İmalar sanayinde gerilemeye mi işaret ediyor bu durum acaba?
Bilemiyorum.
Bu atıkların çok az bir kısmı, 806 tonu tehlikeli sınıfına sokulmuş… Bunlar TÜİK istatistikleri…
Sanırım biz inşaat veya madencilik atıklarını atık sınıfına dâhil etmiyoruz. Hâlbuki özellikle madencilik atıkları tehlikeli atıklar… Örneğin asit gölleri, buralarda toplanan madencilik atıkları çok tehlikeli… Bu göllerin çevresinden canlılık olmuyor; bir tek ot bitmiyor, börtü böcek kayboluyor.
İnşaat atıkları, molozlar dolgu malzemesi olarak kullanılıyor. Bunları toprakla örtüyoruz, moloz höyükleri oluşturuyoruz. Bunların üzerinde de genellikle ot bitmiyor. Doğallık kayboluyor.
Geri dönüşüm önemli… Maliyetli diye geri dönüşümden vazgeçiyoruz. Yapmayın allasen! Ya çöpün çevreye maliyeti… …bunu işin içine katarsak tüm geri dönüşüm işlerinin insanlık için ne denli kârlı olduğunu anlayabiliriz.
Tabi bu geri dönüşüm işi bir yandan da kültür işi. Sigara izmaritini arabasının camından fütursuzca atan adamdan, boşalan pet şişeyi fütursuzca sokağa atan kadından, aşağıya inmeye üşenip çöp torbasını apartman balkonundan aşağıya fırlatandan, motor yağını dereye boşaltandan çöpleri, bu geri dönüşüm için, bu organik için, diye ayırmasını nasıl bekleriz ki… Geri dönüşüm kutularına neler atmıyorlar ki… Kültür gerekiyor, kültür…
Yine de inatlaşmak gerekiyor. Belediyelerin inatla geri dönüşüm üzerinde durmaları tek çare.
Asıl bu konularda kamu spotuna ihtiyacımız var.
Siz çevreyle ilgili kaç kamu spotu biliyorsunuz?
Bunların kaçı çöple, çevremizi temiz tutmakla ilgili?
Ama nükleer tesis kuralım diye reklam yapıyoruz.
Biliyorsunuz değil mi, en tehlikeli atık nükleer atık…

790

Yorumlar

Avatar Seçiniz
 
Adınızı giriniz
Yorumunuz
(max 500 harf)

Yorum yazma kurallarını okudum ve kabul ediyorum
 

Yazarın daha önceki yazıları

© 1998 - 2015 Çanakkale Olay
Tüm hakları saklıdır.


E-mail adresiniz ile abone olun