Turgut Çamer

Dunning – Kruger Sendromu



DEĞERLİ okurlarım, geçen haftaki yazımın başlığı “Takiyye Sendromu!..” idi. Yazımın bir yerinde iki psikiyatri uzmanının, 10 yıl kadar önce bir teori ortaya attıklarından söz etmiş ve o teori; “Cehalet, gerçek bilginin aksine, bireyin kendine olan güvenini arttırır…” diye özetlenmişti.
Siz okurlarımdan, teori üzerine herhangi bir araştırma-çalışma yapılmamış mı? diye sorular geldi. Bende, sizler için araştırdım ve bazı çalışmalara ulaştım. Sizlerle paylaşmak istiyorum. 
***
Sevgili okurlarım, Televizyonda seçim mitinglerini izlerken birilerine bakıp da “Ya bu adam bu sığlıkla nasıl buralara kadar gelebilmiş” diye düşündüğünüz oldu mu hiç?
* Ya da işyerinizde sizinle aynı ya da daha üst aşamada bir görevde olan bazıları, sizde büyük bir şaşkınlık uyandırdı mı? Onlara bakıp “Bu cahillik, kendini-haddini bilmezlik nasıl fark edilmez.?” diye iç geçirdiğiniz oldu mu?
, Justin Kruger ve David Dunning adlı iki ABD’li bu hissi çok yaşamış olacaklar ki, bu iki psikiyatri uzmanının 10 yıl kadar önce ortaya attıkları teori şu:
Cehalet, gerçek bilginin aksine, bireyin kendine güvenini arttırır.”
Ve bunun üzerine bir araştırma başlatılıyor. Fizyolojik ve zihinsel alanda yapılan çeşitli uygulamaların sonucunda şu bulgulara ulaşılıyor:
- Niteliksiz insanlar, ne ölçüde niteliksiz olduklarını fark edemezler.
- Niteliksiz insanlar, niteliklerini abartma eğilimindedir.
- Niteliksiz insanlar, gerçekten nitelikli insanların niteliklerini görüp anlamaktan da acizdirler.
- Eğer nitelikleri, belli bir eğitimle arttırılırsa, ayni niteliksiz insanlar, niteliksizliklerinin farkına varmaya başlarlar.
Tüm bu bulgu ve sonuçları, Dunning – Kruger bir araya getirerek şu metni yazıyorlar:
· “İşinde çok iyi olduğuna” yürekten inanan ‘yetersiz’ kişi, kendini ve yaptıklarını övmekten, her işte öne çıkmaktan ve aslında yapamayacağı işlere talip olmaktan hiçbir rahatsızlık duymaz! Aksine her şeyin hakkı olduğunu düşünür!!!
· Ancak bu ‘cahillik ve haddini bilmeme’ karışımı mesleki açıdan müthiş bir itici güç oluşturur.
· ‘Eksiler’ kariyer açısından ‘artıya’ dönüşür.
· Sonuçta, ‘kifayetsiz muhterisler’ her zaman ve her yerde daha hızlı yükselirler…
***
Sevgili “Çanakkale OLAY” okurları, sizde çevrenize şöyle bir ‘bakın’ diyeceğim ama eminim ki sizler bu satırları okurken bile aklınızdan; bir dolu yüz ve isim geçiyor. Türkiye’nin en önemli Genel seçimine 25 gün kalmışken, özellikle bir parti lideri –hani şu çılgın projeli! - aklımızdan çıkacak gibi değil.
Evet… bu iki psikiyatri uzmanı, bence ortaya attıkları teori ile insanın ruhi tahlilini eksiksiz yapmışlar.
Bu haftaki yazımı; mantık ve matematik alanında çığır açıcı çalışmaları gerçekleştiren İngiliz Filozofu Bertrand  RUSSEL’ın anlamlı sözleriyle bitirmek istiyorum:
- “Dünyanın sorunu, akıllılar hep kuşku içindeyken aptalların küstahça kendilerinden emin olmalarıdır…”