Çanakkale’nin önemli turizm merkezlerinden Bozcaada’da, limanın yenilenmesi amacıyla hazırlanan “Bozcaada Yat Rıhtımı İnşaatı” projesi tartışma konusu oldu. 2025 yılı sonunda ihale edilen ve yüklenici firmaya yer teslimi yapılan projeyle ilgili değerlendirmelerde bulunan Süheyla Doğan, limanın güvenliği için acil onarım gerektiğini ancak mevcut projenin teknik açıdan yeniden ele alınması gerektiğini savundu.
Doğan, adalıların limanın doğal yapısının korunması, deniz ekosisteminin zarar görmemesi ve liman içindeki kirliliğin önlenmesi konusundaki kaygılarını paylaştı. Projenin mevcut haliyle uygun olmadığını belirten Doğan, iptal edilerek gerçek ihtiyaçlara yönelik, bilimsel araştırmalarla desteklenmiş yeni bir çalışma hazırlanması çağrısında bulundu.
Süheyla Doğan, proje hakkında bilgi almak ve teknik kaygılarını yetkililere iletmek amacıyla 8 Ekim’de Bozcaada Belediye Başkanı ve “BozcaadaBizim” hareketi temsilcileriyle birlikte Bursa Altyapı Yatırımları Bölge Müdürlüğünde gerçekleştirilen toplantıya katıldı.
1980-1987 yılları arasında Limanlar İnşaatı Genel Müdürlüğünde etüt proje mühendisi olarak görev yaptığını belirten Doğan, toplantıda idare tarafından ekrana yansıtılan proje üzerinden bilgi verildiğini aktardı.
Paylaşılan projede mevcut ana dalgakıranın tadil edilerek uzatılması, dalgakıranın iç kısmındaki mevcut rıhtımın kronman betonunun onarılması ve yeni bir tali dalgakıran yapılmasının öngörüldüğünü ifade eden Doğan, ödenek yetersizliği nedeniyle tali dalgakıran yapımından şimdilik vazgeçildiğinin bildirildiğini söyledi.
Doğan, kendilerine gösterilen projede yeni bir yat limanı, yeni rıhtım ya da iskele inşaatının bulunmadığını belirtti. Liman içindeki olası kirliliğe ilişkin soruya ise model deneylerinin kirlilik oluşmayacağını gösterdiği yönünde yanıt verildiğini, deney raporları için Genel Müdürlüğe başvurulmasının istendiğini kaydetti.
Bozcaada Limanı’ndaki mevcut durumu yerinde inceleyen Doğan, 11 Ekim’de gerçekleştirdiği incelemede ana dalgakıranın gövde ve uç kısmında ciddi hasarlar tespit ettiğini söyledi.
Dalgakıranın mevcut durumunun liman güvenliği açısından risk oluşturduğunu belirten Doğan, onarım çalışmalarının gecikmeden yapılması gerektiğine dikkat çekti.
Doğan, konuya ilişkin değerlendirmesinde şu ifadeleri kullandı: “Ana dalgakıranın gövde ve uç kısmı tamamen dağılmış, uç kısmında kronman betonu kırılarak parçalanmıştır. Bu durum liman güvenliği açısından risk yaratmaktadır. Acilen hâkim dalga yönleri, dalga boyları ve periyotları dikkate alınarak onarılmalıdır.”
Mevcut dalgakırandaki hasarın nedeninin stabilite hesaplarındaki hatalar ve dalgakıran kesitinin hâkim dalgalara karşı yetersiz kalması olduğunu savunan Doğan, onarım projesinin teknik gereklilikler doğrultusunda hazırlanması gerektiğini ifade etti.
Liman bölgesinde balıkçılarla da görüşen Süheyla Doğan, deniz koşullarının olumsuzlaştığı dönemlerde liman içinde ciddi çalkantılar yaşandığına ilişkin şikâyetler dinlediğini aktardı.
Balıkçıların, zaman zaman teknelerinin battığını ve bu tür dönemlerde teknelerini korumak için sabaha kadar limanda beklemek zorunda kaldıklarını anlattığını belirten Doğan, limanın güvenli barınma ve ulaşım işlevini yerine getirebilmesi için gerekli teknik önlemlerin alınmasının önemine işaret etti.
Doğan’a göre Bozcaada’nın ulaşımının büyük ölçüde denize bağlı olması, limanın güvenliğini daha da önemli hale getiriyor. Bu nedenle ana dalgakıranın onarılması ve liman içindeki çalkantının önlenmesi için uygun teknik çözümlerin geliştirilmesi gerekiyor.
İhale edilen projeye karşı olduklarını ve ihalenin iptali için karşı dava açtıklarını öğrendiği “BozcaadaBizim” hareketi temsilcilerinin kaygılarını paylaşan Doğan, projenin bilimsel ve teknik açıdan bağımsız biçimde değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.
Bu kapsamda, üniversite yıllarından hocası olan ve kıyı-liman mühendisliği alanında uzmanlığıyla tanınan Prof. Dr. Ali Rıza Günbak ile iletişime geçtiğini belirten Doğan, limanın mevcut durumuna ilişkin gözlemlerini, adalıların endişelerini ve ilgili dokümanları kendisine ileterek destek istedi.
Doğan, Prof. Dr. Günbak’ın mevcut durumu, soruları ve paylaşılan belgeleri inceleyerek bir rapor hazırladığını bildirdi. Bu rapor ve kendi teknik gözlemleri doğrultusunda mevcut projenin kapsamına ilişkin önemli itirazları bulunduğunu ifade etti.
Süheyla Doğan, Prof. Dr. Ali Rıza Günbak’ın değerlendirmelerine dayanarak Bozcaada Limanı’nda yapılması gereken çalışmaların mevcut ihale projesinden daha sınırlı bir kapsamda ele alınabileceğini savundu.
Doğan, ana dalgakıranın uzatılmasına ve farklı bir noktada yeni bir tali dalgakıran yapılmasına ihtiyaç bulunmadığını, buna karşılık mevcut tali dalgakıranın 50 metre uzatılmasının liman içindeki çalkantının önlenmesine katkı sağlayabileceğini belirtti.
Mevcut ihale projesindeki bazı teknik ölçülerin de yeniden değerlendirilmesi gerektiğini ifade eden Doğan, şu görüşleri paylaştı: “Ulaşımı tamamen denize bağlı olan bir Ada’da tek limanı da varsa, bu limanın güvenli bir ulaşım sağlaması çok önemlidir. Bu nedenle de dağılmış ve hasarlanmış olan ana dalgakıranın acilen onarılması ve liman içi çalkantının önlenmesi için de tali dalgakıranın da 50 m uzatılması gerekir. Ana dalgakıranın uzatılmasına ve yeni bir yerde yeni bir tali dalgakırana gerek yoktur.”
İhale projesinin kesit tasarımını gereğinden fazla emniyetli bulduğunu belirten Doğan, kaplama taşları ve bloklarının Günbak’ın dalga hesaplamalarına göre büyük olduğunu, öngörülen +5,50 metre kret kotunun yerine +4,50 metre kotunun yeterli olabileceğini dile getirdi.
Liman içindeki kirliliğin önlenmesi için de alternatif bir çözüm öneren Doğan, ana dalgakıranın karaya bağlandığı noktaya eksi 4 metre derinlikte, 3 metre çapında iki beton büz yerleştirilmesinin yeterli olabileceğini ifade etti. Doğan’a göre bu büzler, liman içine dışarıdan temiz su girişini sağlayabilir.
Hazırlanan teknik raporun açılan davada önemli bir değerlendirme olarak sunulabileceğini belirten Doğan, “Hocamızın raporu, mevcut ihale projesinin büyüklüğüne karşı önemli bir teknik argüman üretmiş oldu. Bu rapor açılan davada teknik görüş olarak sunulabilir.” dedi.
Kazdağı Doğal ve Kültürel Varlıkları Koruma Derneği olarak Bozcaada’nın kıyılarını korumaya yönelik hukuki mücadele yürüttüklerini hatırlatan Doğan, 1/50.000 Ölçekli Balıkesir-Çanakkale Bütünleşik Kıyı Alanları Planı’nda ada için öngörülen yat limanı ve kruvaziyer limanı projelerine karşı da dava açtıklarını söyledi.
Doğan, Danıştay 6. Dairesinin söz konusu davada 20 Ekim 2025 tarihinde planın yürütmesini oy birliğiyle durdurduğunu belirtti. Bilirkişi raporunda Bozcaada için öngörülen yat limanı ve kruvaziyer limanı projelerinin kamu yararına ve şehircilik ilkelerine aykırı olduğunun belirtildiğini aktaran Doğan, mevcut balıkçı barınağının genişletilmesi dışında adada yeni kıyı yapıları yapılmaması gerektiğine ilişkin değerlendirmeye dikkat çekti.
Bu kararın Bozcaada’nın kıyılarını koruma açısından önemli olduğunu ifade eden Doğan, “Bu durum Ada için önemli bir kazanımdır. Biz bu davayı açmasaydık bir de yat limanı ve kruvaziyer liman karşımıza çıkacaktı.” diye konuştu.
Bozcaadalıların adanın küçük ölçekli yapısının korunması, aşırı ticarileşmenin önlenmesi, limanın temiz kalması ve limanda yüzme imkânının devam etmesi yönündeki taleplerini desteklediğini belirten Doğan, deniz ekosisteminin ve Posidonia deniz çayırlarının korunmasının da öncelikler arasında bulunması gerektiğini vurguladı.
Doğan, liman projelerinin yalnızca fiziksel yapıların yenilenmesi açısından değerlendirilmemesi gerektiğini, deniz yaşamı, su kalitesi ve adanın doğal karakteri üzerindeki olası etkilerin de bilimsel araştırmalarla ortaya konulmasının önem taşıdığını ifade etti.
Bozcaada Limanı’nda ana dalgakıranın onarılmasının acil bir ihtiyaç olduğunu yineleyen Süheyla Doğan, buna karşın mevcut ihale projesinin bu haliyle uygun olmadığını ve durdurulması gerektiğini savundu.
Doğan, öncelikle yürütmeyi durdurma kararı verilmesini ve mevcut ihalenin durdurulmasını umut ettiğini belirterek, bundan sonraki sürecin bilimsel araştırmalar ve teknik deneylerle şekillendirilmesi gerektiğini söyledi.
Doğan, değerlendirmesini şu sözlerle tamamladı: “Umarım bir an önce yürütmeyi durdurma kararı çıkar ve mevcut ihale durdurulur. Sonrasında yapılması gereken şey, Hocamızın önerileri doğrultusunda, en kısa zamanda bütün araştırmaları ve deneyleri bilimsel olarak yapılmış, limanda güvenli ulaşım ve barınma sağlayacak, gerçek ihtiyaca uygun bir proje hazırlanması ve tadilat ve onarım işinin tez zamanda gerçekleştirilmesidir.”
Bozcaada Limanı’nda yürütülen tartışma, bir yandan mevcut dalgakıranın güvenli biçimde onarılması ihtiyacını, diğer yandan kıyı yapılarının ölçeği ve deniz ekosistemine olası etkilerinin bilimsel veriler ışığında değerlendirilmesi gerekliliğini gündeme taşıyor.
(YUSUF SONKURT)
İsmetpaşa Mah. Demircioğlu Cad.
No:103 Merkez / Çanakkale
+90 286 212 91 91, +90 286 212 91 92
+90 533 022 68 98
