Dijital platformların haber tüketim alışkanlıklarını değiştirmesi, geleneksel gazeteciliğin geleceğini ve basın kuruluşlarının ekonomik sürdürülebilirliğini yeniden gündeme taşıdı. Bu kapsamda Basın İlan Kurumu (BİK) ve SETA Vakfı iş birliğiyle gerçekleştirilen “Yazılı Basının Dijital Dönüşümü: Adaptasyon, Entegrasyon ve Sürdürülebilir Model Önerileri Çalıştayı”nda, sektörün karşı karşıya olduğu sorunlara yönelik çözüm önerileri masaya yatırıldı.
Farklı disiplinlerden akademisyenlerin katılımıyla düzenlenen çalıştayda; dijital yayıncılığa uyum, teknolojik altyapının geliştirilmesi, yapay zekâ uygulamaları, dezenformasyonla mücadele ve yerel medyanın güçlendirilmesi gibi başlıklar öne çıktı.
Çalıştayın açılış konuşmasını yapan Basın İlan Kurumu Genel Müdürü Abdulkadir Çay, gazeteciliğin dijitalleşmeyle birlikte yeni bir döneme girdiğini belirterek dönüşümün yalnızca basılı gazetelerin internet ortamına aktarılmasıyla sınırlı olmadığını ifade etti.
Haber üretiminden doğrulama süreçlerine, dağıtım kanallarından gelir modellerine kadar basının bütün yapısının değiştiğine dikkat çeken Çay, dijital dönüşümün kurumsal işleyişle birlikte değerlendirilmesi gerektiğini vurguladı.
Çay, Kurumun görev alanında bulunan 2 binin üzerindeki süreli yayının da bu değişimden doğrudan etkilendiğini belirterek, basın kuruluşlarının yeni dönemin koşullarına uyum sağlamasının önemine işaret etti.
Okurların habere ulaşma biçimlerinin değiştiğini belirten Çay, uluslararası araştırmalarda sosyal medya ve video ağlarının çevrim içi habere erişimde haber kuruluşlarının internet siteleri ve uygulamalarının önüne geçtiğine ilişkin verilerin bulunduğunu aktardı. Çay ayrıca, çevrim içi haber videosunu haftalık olarak tüketenlerin oranının yüzde 77'ye ulaştığını kaydetti.
Haberlerin arama motorları, sosyal ağlar ve video platformları üzerinden geniş kitlelere ulaşabildiğini ifade eden Çay, bu durumun yayıncılara yeni fırsatlar sunduğunu ancak dijital platformlara bağımlılık ve görünürlük sorunlarını da beraberinde getirdiğini dile getirdi.
Dijital yayıncılıkta haberin niteliğinin yanı sıra algoritmaların, içerik akışlarının ve tavsiye sistemlerinin de belirleyici hâle geldiğini belirten Çay, yayıncıların okurlarıyla doğrudan ilişki kurabilecekleri kanalları geliştirmelerinin önem taşıdığını söyledi.
Çalıştayın önemli gündem maddelerinden biri de yapay zekâ teknolojilerinin gazetecilik üzerindeki etkileri oldu. Çay, kullanıcıların arama motorlarında bağlantı aramak yerine yapay zekâ destekli sistemlerden doğrudan yanıt alma eğiliminin arttığına dikkat çekti.
Bu değişimin haberlerin üretilmesi, dağıtılması ve okura ulaştırılması süreçlerini de etkilediğini belirten Çay, dijital dönüşümün yalnızca teknik yenilikler üzerinden ele alınamayacağını ifade etti.
Oturumlarda da yapay zekânın temel gazetecilik ilkeleri doğrultusunda kullanılması, mevcut yayın sistemlerine entegre edilmesi ve dijital süreçlerin düzenli biçimde takip edilmesini sağlayacak dinamik ölçüm modellerinin geliştirilmesi gerektiği vurgulandı.
Çalıştayda, yerel basının dijital dönüşüm sürecinde karşılaştığı sorunlar ve sürdürülebilir yayıncılık modelleri de değerlendirildi. Akademisyenler, yerel medya kuruluşlarının belirli haber alanlarında uzmanlaşması ve bölgesel güç birlikleri oluşturması önerisini gündeme getirdi.
Dezenformasyonla mücadelede teyit mekanizmalarıyla iş birliğinin artırılması, gazetecilik alanında bağımsız bir mesleki yeterlilik yapısının oluşturulması ve iletişim fakültelerinin eğitim müfredatlarının sektörün ihtiyaçlarıyla uyumlu hâle getirilmesi de çalıştayda öne çıkan konular arasında yer aldı.
Prof. Dr. Faruk Taşçı başkanlığında iki oturum şeklinde gerçekleştirilen toplantılarda, basın kuruluşlarının dijitalleşme sürecinde yaşadığı adaptasyon ve entegrasyon sorunları ele alınırken uygulanabilir ve uzun vadeli çözüm modelleri üzerinde duruldu.
Üniversitelerle iş birliğinin dijital dönüşüm sürecinde önemli bir rol oynadığını belirten BİK Genel Müdürü Abdulkadir Çay, akademik bilgi birikiminin basın sektörüne aktarılmasını amaçladıklarını söyledi.
Çay, sahada karşılaşılan sorunların da akademik çalışmalara katkı sunmasının önemine değinerek üniversitelerle yürütülen iş birliklerinin bu iki alan arasında karşılıklı bilgi paylaşımını güçlendirmesini beklediklerini ifade etti.
Basın İlan Kurumu ve SETA Vakfı iş birliğiyle düzenlenen çalıştayın hem akademiye hem de basın sektörüne katkı sağlamasını hedeflediklerini belirten Çay, ortaya çıkacak önerilerin sektörün geleceğine yönelik değerlendirmelerde yol gösterici olacağını dile getirdi.
Çalıştayın değerlendirme bölümünde konuşan Çay, dijital platformların artan etkisine rağmen basılı yayıncılığın varlığını sürdürmesinin önemine dikkat çekti. Basılı gazeteciliğin devamlılığını bir güvenlik ve çeşitlilik meselesi olarak değerlendiren Çay, nitelikli haberciliğin desteklenmesi gerektiğini belirtti.
Basın kuruluşlarının performansını değerlendirmede yalnızca statik ölçütlere bağlı kalınmaması gerektiğini ifade eden Çay, okur kitlesini ve kaliteli haberciliği ön plana çıkaran, teşvik odaklı ve dinamik sistemlerin geliştirilmesinin önemini vurguladı.
Çay ayrıca, sektör paydaşlarının ortak hareket etme kültürünü geliştirmesi ve akreditasyon süreçlerinin sağlıklı bir veri tabanı üzerinden yürütülmesi gerektiğini kaydetti.
Yazılı basının dijital dönüşümünü farklı yönleriyle ele alan çalıştayın tamamlanmasının ardından, akademisyenlerin sunacağı bildiriler ve çözüm önerileri doğrultusunda bir sonuç bildirgesi hazırlanması planlanıyor.
Basın sektörünün geleceği, dijital yayıncılığa uyum ve sürdürülebilir iş modelleri konusunda yol gösterici olması hedeflenen bildirgenin, Basın İlan Kurumunun resmî internet sitesinden kamuoyuyla paylaşılması bekleniyor.
(HABER MERKEZİ)
İsmetpaşa Mah. Demircioğlu Cad.
No:103 Merkez / Çanakkale
+90 286 212 91 91, +90 286 212 91 92
+90 533 022 68 98
