erhantaylan17@hotmail.com
Bazı isimler vardır ki görevleri sona erse de yaptıkları hizmetlerle hafızalarda yaşamaya devam eder. Ayvacık'ın eski Belediye Başkanı Mehmet Ünal Şahin döneminde hayata geçirilen projeler, bugün geçmişe dönüp baktığımızda yalnızca bir belediyecilik hikâyesini değil; üretime, emeğe ve ilçenin geleceğine yönelik ortaya konulan bir vizyonu da gözler önüne seriyor. Peki, bugün konuştuğumuz bazı değerlerin temelinde hangi emekler yatıyor?
Yerel yönetimlerde görevler değişir, koltuklar el değiştirir, yeni isimler göreve gelir. Ancak geride bırakılan eserler, ortaya konulan projeler ve verilen emekler kolay kolay silinmez. Çünkü şehirlerin de bir hafızası vardır. Bu hafıza bazen bir sokakta, bazen bir parkta, bazen de yıllar önce atılan bir adımın bugün ortaya çıkan sonuçlarında kendisini gösterir. Bugün sizlerle Ayvacık'ın yakın geçmişine uzanmak ve eski Belediye Başkanı Mehmet Ünal Şahin döneminde hayata geçirilen dikkat çekici çalışmalardan birini yeniden hatırlamak istiyorum. Çünkü bazı hikayeler vardır ki üzerinden yıllar geçse de anlatılmayı hak eder. Hele ki söz konusu olan bir ilçenin üretim potansiyeline, çiftçisinin geleceğine ve kırsal kalkınmasına dokunan bir projeyse…
Bir zamanlar kesilmesi düşünülen ağaçlarda yeniden umut yeşerdi!
2017 yılına dönelim…
Ayvacık'ta yıllardır yeterince verim alınamayan, ekonomik değerini kaybettiği düşünülen ve hatta odun olarak kullanılma noktasına gelen Antep fıstığı ağaçları vardı. Birçok kişi için bu ağaçlar artık umutsuz bir tablodan ibaretti. Ancak dönemin Belediye Başkanı Mehmet Ünal Şahin, bu tabloya farklı bir pencereden bakmayı tercih etti. Ayvacık Belediyesi ile Gaziantep Antep Fıstığı Araştırma Enstitüsü arasında kurulan iş birliğiyle önemli bir proje başlatıldı. Amaç belliydi: Verim alınamayan ağaçları yeniden üretime kazandırmak, çiftçinin yüzünü güldürmek ve Ayvacık'ın tarımsal zenginliğini ekonomik değere dönüştürmek.
Şahin'in o dönemde verdiği mesaj, bugün bile hafızalarda yer edecek kadar dikkat çekiciydi; "Asla pes etmeyeceğiz. Odun olarak da yakmayacağız. O ağaçlardan ürün alacağız."
Bazen bir projenin arkasındaki kararlılığı anlatmak için uzun uzun konuşmaya gerek yoktur. Bu sözler, o dönem ortaya konulan yaklaşımı anlatmaya yetiyor. Çünkü burada mesele yalnızca ağaçlardan ürün almak değil, gözden çıkarılmış bir tarımsal değeri yeniden ayağa kaldırmaktı.
10 tonluk üretimden 150 tona uzanan dikkat çekici hikaye!
Gelelim işin en dikkat çekici bölümüne…
Ayvacık'ta Antep fıstığı üretimi 2017 yılında yaklaşık 150 tona ulaşmış, üreticilerin de yaklaşık 4,5 milyon liralık gelir elde ettiği kamuoyuyla paylaşılmıştı. Önceki yıllarda 10 ton seviyesinde olduğu belirtilen üretimin geldiği nokta, projenin yarattığı beklenti bence ortada.
Mehmet Ünal Şahin, 2018 yılı için üretim hedefini ise 250 ton olarak açıklamıştı.
Elbette bunlar o dönemde kamuoyuna yansıyan rakamlar. Bugünün üretim verileriyle karıştırmamak gerekiyor. Ancak geçmişte ortaya konulan bu tablo bile projenin hangi hedeflerle yola çıktığını anlamak açısından bence oldukça önemli.
Şimdi bir düşünelim…
Verim alınamadığı için gözden çıkarılma noktasına gelen ağaçların yeniden ekonomik değere kavuşması, üretici için yeni bir umut anlamına gelmiyor muydu? Bir belediyenin yalnızca yol, kaldırım ve park yapmakla değil, ilçenin ekonomik geleceğine katkı sunmakla da sorumlu olduğunu göstermiyor muydu?
Bence tam da burada durup düşünmek gerekiyor.
Belediyecilik yalnızca beton ve asfalt dökmek değildir!
Belediyecilik; insana, çevreye, yaşanılan ilçeye ve köylere dokunabilmektir. Bir ilçenin bugününü güzelleştirirken yarınlarını da düşünmek, ihtiyaçları doğru tespit etmek ve kalıcı projeler üretmektir. Yakından takip ettiğim Mehmet Ünal Şahin dönemindeki çalışmalar da yalnızca Antep fıstığı projesinden ibaret değildi. Üç dönem boyunca Ayvacık Belediye Başkanlığı görevini yürüten Şahin, ilçenin farklı alanlardaki ihtiyaçlarına yönelik çok sayıda çalışmaya imza attı. Altyapıdan üstyapıya, sosyal yaşam alanlarından kırsal kalkınmaya kadar uzanan hizmetler, Ayvacık'ın fiziki ve ekonomik gelişimine katkı sunmayı hedefliyordu.
Bir zamanlar köy görünümündeki Ayvacık'ın gelişim sürecinde, ilçenin ihtiyaçlarını adeta bir doktorun hastasını en ince ayrıntısına kadar incelemesi gibi değerlendiren bir belediyecilik anlayışı ortaya konuldu. Sorunların tespit edilmesi, önceliklerin belirlenmesi ve çözüm için projeler geliştirilmesi bu sürecin önemli parçalarından biridir. Kilit parke, asfalt ve kaldırım yatırımları, park düzenlemeleri, spor alanları ve sosyal donatı projeleri ilçenin fiziki gelişimi açısından dikkat çeken çalışmalar arasında yer aldı. Bunun yanında merkezi yönetimden sağlanan desteklerle ilçedeki bazı okulların yenilenmesine yönelik çalışmalara da öncülük etti ve büyük emek harcayarak ilçesine Fen Lisesini kazandırdı.
Ancak benim özellikle dikkat çekmek istediğim çalışmalardan biri de sulama alanındaki yaptığı çalışmalar.
İlçede Ayvacık Sulama Birliği'nin kurulması ve kapalı sulama sistemine yönelik çalışmalarla çiftçilerin tarımsal üretimde yaşadığı önemli sorunlardan birine çözüm üretilmesi hedeflendi. Tarımın ve üreticinin geleceği açısından büyük önem taşıyan bu tür yatırımlar, bir belediye başkanının yalnızca bugünü değil, ilçenin yarınlarını da düşünmesi gerektiğini ortaya koyuyordu. Bütün bunları bir arada değerlendirdiğimizde karşımıza yalnızca yol, kaldırım veya park yapan bir belediye başkanı profili çıkmıyor. İlçenin ekonomik potansiyelini değerlendirmeye, üreticinin yanında olmaya ve Ayvacık'ın geleceğine yönelik projeler geliştirmeye çalışan bir yönetim anlayışı görüyoruz.
Elbette benim özellikle dikkat çekmek istediğim nokta başka…
Bir belediye başkanının başarısını yalnızca yaptığı yolların uzunluğuyla, döşediği taşların miktarıyla ölçmek yeterli değildir. Asıl mesele, görev yaptığı ilçenin geleceğine ne kattığıdır. Üreticinin elinden tutmak, köylerin ekonomik gücünü artırmak, tarımsal potansiyeli ortaya çıkarmak ve insanlara yeni gelir kapıları açmak da belediyeciliğin önemli sorumlulukları arasında yer almaktadır.
Antep fıstığı projesi de tam olarak bu açıdan üzerinde durulması gereken bir örnektir.
Şap Köyü'ndeki tesis, geçmişte atılan adımların önemli bir sonucu!
Şimdi gelelim projenin bugünlere uzanan hikayesine…
12 Eylül 2017 tarihinde kamuoyuna yansıyan çalışmalar kapsamında, Ayvacık Belediyesi öncülüğünde köy muhtarları ve belediye yetkilileri Gaziantep'te bulunan Antep Fıstığı Araştırma Enstitüsü Müdürlüğünü ziyaret etti. Mart ayında başlatılan proje kapsamında gerçekleştirilen bu ziyaret, üretimin geliştirilmesi ve teknik destek sağlanması açısından önemli bir adımdı. İşte o günlerde atılan adımların devamında, Şap Köyü'nde Antep fıstığı işleme tesisi hayata geçirildi. Bugün Ahmetçe, Sazlı, İlyasfakı, Kuruoba, Büyükhusun, Erecek ve Küçükçetmi köylerindeki üreticilere hizmet verdiği belirtilen tesis, günlük 5 ton Antep fıstığı ve badem işleme kapasitesine sahip.
Bu tesisin üretici açısından taşıdığı önemi biraz daha açmak gerekiyor.
Çünkü üreticinin emeği yalnızca tarlada ürün yetiştirmekle bitmiyor. Hasat sonrasında ürünün işlenmesi, paketlenmesi ve pazara ulaştırılması da en az üretim kadar önemli. İşte bu noktada devreye giren işleme tesisi, üreticilerin ürünlerini ham ve düşük fiyatlarla satmak yerine işlenmiş ve paketlenmiş şekilde pazara sunabilmelerine imkan sağlıyor. Böylece yalnızca üretim değil, ürünün katma değer kazanması da hedeflendi. Benim burada altını çizmek istediğim konu şu: Bugün ortaya çıkan bu tablonun geçmişinde bir hazırlık, bir arayış, bir iş birliği ve ciddi bir emek var.
Bu işin başlangıcında Mehmet Ünal Şahin ve ekibinin ortaya koyduğu çabayı, o günün şartlarını ve atılan adımları hatırlamak gerekiyor. Çünkü bugün Şap Köyü'ndeki tesisten ve Antep fıstığı üretiminden söz ediyorsak, geçmişte bu konuda ortaya konulan iradeyi de unutmamamız gerektiği kanaatindeyim. Bunlar biraz da vizyon işidir. İleriyi görebilmek, bugünün sorunlarını çözerken yarının ihtiyaçlarını da hesaplayabilmektir. Bir ilçenin gelişimi için yalnızca mevcut imkanları kullanmak değil, yeni imkanlar yaratabilmektir.
Geçmişin emeğini hatırlamak, bugünün çalışmalarına gölge düşürmez!
Bugün Ayvacık'ta Antep fıstığının hasadı, tarımsal üretim ve ilçenin ekonomik değerleri konuşulurken geçmişte atılan adımları da hatırlamak gerektiğini düşünüyorum. Burada kimsenin bugünkü çalışmalarını küçümsemek ya da geçmişle bugünü karşı karşıya getirmek gibi bir düşüncem hiçbir zaman olmadı. Tam tersine, bugün yapılan her çalışmanın geçmişten gelen birikimin üzerine inşa edilebileceğine inananlardanım. Bir projenin başlangıcında kimlerin emek verdiğini, hangi şartlarda yola çıkıldığını ve hangi mücadelelerin ortaya konulduğunu bilmek benim için çok önemlidir. Çünkü başarı, yalnızca son noktada ortaya çıkan görüntüden ibaret değildir. O noktaya ulaşmak için verilen emek de en az sonuç kadar değerlidir. Geçmişte atılan bir adımın bugün nasıl bir değere dönüştüğünü görmek, aslında yerel yönetimlerde devamlılığın ne kadar önemli olduğunu da gösteriyor. 12 Eylül 2017 yılında başlatılan proje, sonraki dönemlerde geliştirilerek daha geniş kitlelere fayda sağlayabilir. Önemli olan, yapılan hizmeti sahiplenmekten önce onun devamlılığını sağlayabilmektir.
Mehmet Ünal Şahin'in Ayvacık Belediye Başkanlığı dönemini değerlendirirken elbette her projenin bugünkü durumunu, devamlılığını ve ilçeye sağladığı katkıyı ayrıca incelemek gerekir. Ancak geçmişte ortaya konulan girişimleri görmezden gelmek veya yıllar önce başlatılan bir çalışmayı sanki ilk kez bugün hayata geçirilmiş gibi değerlendirmek de doğru değildir.
Benim yıllardır savunduğum bir düşünce var; hizmetin partisi, emeğin siyaseti olmaz!
Bir ilçeye, bir şehre, köylere ve insanların yaşam alanlarına bugüne kadar kim katkı sunduysa, hangi dönemde olursa olsun bunun hakkını teslim etmek gerektiğini düşenenlerdenim. Bugün görevde olanların çalışmalarını takdir etmek ne kadar doğalsa, geçmişte emek verenleri hatırlamak da bence o kadar doğaldır. Ayvacık'ın geçmişinde iz bırakan isimlerden biri olan Mehmet Ünal Şahin'in dönemindeki Antep fıstığı projesi de bu yönüyle yeniden değerlendirilmesi gereken çalışmalar arasında yer alıyor. Çünkü mesele yalnızca bir belediye başkanını hatırlamak değil; üretime, çiftçiye ve ilçenin geleceğine yönelik ortaya konulan bir düşünceyi de hatırlamaktır.
Son söz: Arşivler susmaz, gerçekler unutulmaz!
Bugün geçmişe dönüp baktığımızda eski gazete haberlerinden, fotoğrafların ve dönemin açıklamalarının ne kadar önemli olduğunu bir kez daha anlıyoruz. O gün kimler hangi çalışmaları yapmış, hangi projelerle yola çıkılmış ve Ayvacık bugünlere hangi emeklerle gelmiş? Bütün bunları araştırmak, sormak ve öğrenmek araştırmak gerekiyor. Zaman geçiyor, isimler değişiyor, gündemler farklılaşıyor. Fakat arşivler bütün bunları kaydetmeye devam ediyor. Dün söylenen sözler, atılan adımlar ve ortaya konulan projeler yıllar sonra yeniden karşımıza çıkabiliyor.
Mehmet Ünal Şahin'in Ayvacık'ta başlattığı Antep fıstığı projesi de geçmişin tozlu sayfalarında kalmaması gereken çalışmaların başında geliyor. Benim için bu hikayenin en önemli tarafı, verim alınamayan ağaçlara yeniden umutla bakılması ve üreticinin kazanması için ortaya konulan çabadır. Unutmayalım; bir ilçenin gelişimi yalnızca bugünün yöneticilerinin değil, geçmişte taş üstüne taş koyan herkesin emeğiyle şekillenir. Bugün bir başarıdan söz ediyorsak, o başarının temellerini atanları da hatırlamak zorundayız. Çünkü geçmişi bilmeyen, bugünü tam anlamıyla değerlendiremez; emeğe saygı göstermeyen de geleceğe kalıcı bir iz hiçbir zaman bırakamaz.
Herkes unutur ama arşivler asla… Çünkü koltuklar geçicidir, makamlar geçicidir. Ancak ortaya konulan emek, üretilen değer ve geride bırakılan eserler bir kentin hafızasında yaşamaya devam eder.
Kalın sağlıcakla...