Siperden Sofraya Projesiyle Çanakkale Cephesi’nin 110 Yıllık Menüsü Günümüze Taşındı

Çanakkale Savaşları’nın yalnızca askeri değil, sosyal ve kültürel yönlerini de gün yüzüne çıkarmayı amaçlayan “Siperden Sofraya: Geçmişten Günümüze Modern Yorum” projesi, Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi (ÇOMÜ) öncülüğünde hayata geçirildi. ÇOMÜ Dardanos Mutfak Akademisi ile Çanakkale Savaşları Enstitüsü’nün koordinasyonunda yürütülen proje, 9 Ocak 1916’nın 110’uncu yıl dönümünde düzenlenen anlamlı bir etkinlikle kamuoyuna tanıtıldı.

Proje, Çanakkale Cephesi’nde görev yapan askerlerin beslenme düzenine dair doğru bilinen yanlışları sorgularken, tarihsel belgeler ışığında gerçeği ortaya koymayı hedefledi. Bu kapsamda Çanakkale Savaşları Enstitüsü tarafından arşivlerde yer alan 1.500’ün üzerinde harp ceridesi titizlikle incelendi. Belgelerde yer alan günlük iaşe kayıtları, menüler ve lojistik notlar, dönemin asker beslenmesine dair önemli ipuçları sundu.

Arşiv çalışmaları sonucunda ortaya çıkarılan cephe menüleri, Dardanos Mutfak Akademisi’nde günümüz mutfak teknikleriyle yeniden yorumlandı. Projenin akademik danışmanlığını ÇOMÜ Öğretim Üyesi Prof. Dr. Murat Karataş üstlenirken; proje ekibinde Dardanos Mutfak Akademisi Koordinatör Yardımcısı Öğr. Gör. Emre Mümin, Çanakkale Savaşları Enstitüsü Müdürü Utkan Emre Er ve yüksek lisans öğrencisi Emre Usta yer aldı. Uygulama sürecinde ise Gastronomi ve Mutfak Sanatları Bölümü öğrencileri aktif görev aldı.

Etkinlik kapsamında ilk olarak, döneme ait fotoğraflar ve harp ceridelerinden oluşan özel bir sergi davetlilere sunuldu. Sergide, cephedeki askerlerin günlük yaşamına ve beslenme düzenine dair çarpıcı detaylar paylaşıldı. Sunumun ardından, arşiv belgelerine sadık kalınarak hazırlanan özel menünün tadımına geçildi.

Menüde; adaçaylı isli tereyağlı peksimet, Gelibolu otlarıyla tatlandırılmış un çorbası, ekşi mayalı ekmekle hazırlanan papara ve ana yemek olarak pirinç keki üzerinde nohut püresi eşliğinde kavrulmuş et yer aldı. Tatlı bölümünde ise “kuru nevale” anlayışıyla hazırlanan fındık krokanlı üzümlü mousse ikram edildi. Etkinliğe; Çanakkale protokolü, akademisyenler ve yabancı misyon temsilcileri katıldı.

Yemek sonunda davetlilere anlamlı bir hatıra da takdim edildi. Miralay Mustafa Kemal Bey’in 1915 yılında cepheyi ziyaret eden milletvekillerine jest olarak hazırlattığı, imzalı Gelibolu haritalarının birebir örnekleri günün anısına misafirlere hediye edildi.

ÇOMÜ Rektörü Prof. Dr. Cüneyt Erenoğlu, projenin sadece bir gastronomi etkinliği olmadığını belirterek, “Bu çalışma, askerimizin cephede nasıl bir beslenme düzenine sahip olduğunu belgelerle ortaya koyuyor. Gastronomiyi tarihimizle birleştirerek, doğru bilinen yanlışları sorguluyoruz” ifadelerini kullandı.

Çanakkale Savaşları Enstitüsü Müdürü Utkan Emre Er ise, kamuoyunda yerleşmiş olan “asker aç savaştı” algısının eksik olduğunu vurgulayarak, Osmanlı ordusunun cephede planlı bir iaşe sistemine sahip olduğunu harp cerideleriyle ortaya koyduklarını ifade etti.