Gökçeada’nın tarihi ve kültürel dokusunu yakından ilgilendiren, Yenimahalle'deki otel projesine karşı yürütülen tescil mücadelesinde çok kritik bir gelişme yaşandı. Balıkesir Vakıflar Bölge Müdürlüğü tarafından bir şahsa/firmaya turizm tesisi olarak işletilmek üzere kiraya verilen ve Aya Varvara Kilisesi'nin tam önünde bulunan parseldeki tüm çalışmalar resmi olarak durduruldu. Kamuoyunun gündemine taşıdığımız ve tescilli mülkiyeti Yenimahalle Aya Varvara Rum Ortodoks Kilisesi Vakfı’na ait olan kilisenin silüetini tamamen kapatacağı gerekçesiyle tepki çeken projede, adanın tarihi hafızasını koruyacak adımı Kültür ve Turizm Bakanlığı attı.
Söz konusu parselin, tescilli Aya Varvara Kilisesi’nin tam cephesinde yer almasının yanı sıra, içerisinde Rum cemaatine ait eski tarihi mezar taşlarının da bulunduğunun tespit edilmesi üzerine bölge için acil tescil başvurusu yapılmıştı. Başvuruyu ivedilikle değerlendiren Çanakkale Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu Müdürlüğü, adanın tarihi mirasını korumak adına geniş kapsamlı bir inceleme başlattı. Kurul; söz konusu parselin resmi tescil durumunun netleştirilmesi, Kilisenin yasal koruma alanı sınırlarının yeniden belirlenmesi, bölgedeki eski mezarlık ve vakıf arşiv kayıtlarının uzmanlarca incelenmesi, süreçleri tamamen sonuçlanıncaya kadar alandaki tüm faaliyetleri askıya aldı.
Koruma Kurulu tarafından yayımlanan resmi kararda, Kültür Varlıklarını Koruma Yüksek Kurulu'nun ilke kararlarına da çok net bir atıfta bulunuldu. Tarihi yapıların etrafında yapılaşma baskısı oluşturulmasının yasal olarak önüne geçileceğini vurgulayan yazıda; tescilli kültür varlıklarının özgün silüetini, mimari dokusunu ve çevresel bütünlüğünü bozacak hiçbir inşai ve fiziki müdahalenin kurul kararı çıkana kadar bu parselde ve kilise çevresindeki komşu parsellerde kesinlikle yapılamayacağı sert bir dille belirtildi.
Kültür ve Turizm Bakanlığı Çanakkale Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu tarafından "Acele" koduyla hazırlanan resmi karar yazısı ilgili tüm kurumlara ulaştırıldı. Gökçeada'da herhangi bir kaçak imar uygulaması, yıkım veya fiziki müdahale yaşanmaması adına gerekli güvenlik ve denetim önlemlerinin alınması amacıyla karar; Gökçeada Kaymakamlığı ve Gökçeada Belediye Başkanlığı başta olmak üzere kolluk kuvvetlerine ve ilgili idari birimlere tebliğ edildi. Adanın tarihi kimliği ve çok kültürlü yapısı adına dönüm noktası sayılan bu kararın ardından, kurul uzmanlarının adada yapacağı saha incelemesinin sonuçları merakla bekleniyor.
(ERHAN TAYLAN)