Çanakkale; çocuk nüfusunun azaldığı, çalışma çağındaki nüfusun "orta yaş" sınırına dayandığı ve yaşlı nüfusun Türkiye ortalamasının bir hayli üzerinde olduğu "demografik yaşlanma" sürecini yoğun şekilde hissedildiği bir kent. Dolayısıyla sosyal hizmetler, sağlık yatırımları ve yerleşim gibi konuların planlaması yapılırken şehrin yaş profiline uygun düzenlemelerin göz önünde bulundurulması şart.
Çanakkale’de genç nüfus ülke ortalamasının altında
Türkiye genelinde 0-14 yaş arası çocuk nüfus, toplam nüfusun yaklaşık %20,4'ünü oluştururken; Çanakkale'de bu oran %14,7 seviyelerinde kalıyor. Bu bilgi bize Çanakkale’de hem doğum oranlarının hem de kentin aldığı genç kitle göçünün sınırlı olduğunu gösteriyor.
Türkiye genelindeki 65 yaş ve üzeri nüfusun toplam nüfusa oranının yaklaşık yüzde 10 civarında olduğu, ancak Çanakkale’de bu oranın yüzde 17,7’ye kadar fırladığı görülüyor. Yıllardır dile getirilen “Çanakkale bir emekli şehridir” saptamasının doğruluğu, TÜİK’in verileriyle kanıtlanmış oluyor.
Hem Türkiye’de hem de Çanakkale’de yaş ilerledikçe cinsiyet
dengesi kadınlar lehine değişim gösteriyor. Kritik eşik ise 50
yaş. Hem Çanakkale hem de Türkiye nüfus verilerine bakıldığında
50 yaşına kadar erkek nüfusu çoğunluktayken, 50-54 yaş grubundan
itibaren ibre kadınlara dönüyor.
İleri yaşta ise bu fark iki katına kadar çıkıyor. 90 yaş ve
üzerinde kadın sayısı (1.640), erkek sayısının (823) tam iki
katı. Bu, Çanakkale’de kadınların ortalama yaşam süresinin
erkeklerden belirgin şekilde daha uzun olduğunu gösteriyor.
Çanakkale nüfusunun yüzde 12,9’unu 15-24 yaş aralığındaki gençler oluşturuyor
Türkiye İstatistik Kurumu’nun Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi (ADNKS) sonuçlarına dayanarak 2025 yılsonu itibarıyla oluşturduğu verilere göre 573 bin 976 toplam nüfusa sahip Çanakkale’de bu sayının %12,9’unu genç nüfus oluşturdu. 15-24 yaş arası toplam 73 bin 851 kişinin yaşadığı Çanakkale’de 15-29 yaş arası toplam nüfus ise 110 bin 794, toplam nüfusa oranı ise yüzde 19,3.
Çanakkale’deki Çalışma Çağındaki Nüfusun Durumu
Çanakkale’nin ekonomik potansiyelini belirleyen yaş grubu olan 15-64 aralığında ise ilginç bir yığılma söz konusu. 42 bin 810 kişi ile Çanakkale’deki en kalabalık yaş grubu 45-49. Bu grubu ise 40-44 yaş grubu takip ediyor. 20-24 yaş grubundaki 39 bin 457 kişilik yoğunluğun temel kaynağı ise Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi. Eğitim amaçlı gelen bu nüfus olmasaydı, Çanakkale'nin yaş ortalaması çok daha yüksek çıkabilirdi.
Kentteki Yaşlı Nüfus ve Tek Başına Yaşam
TÜİK’in 2025 Yılı “İstatistiklerle Aile” verilerine göre Çanakkale’deki 74 bin 400 hanede en az bir yaşlı fert yaşıyor. Bu hanelerin 25 bin 345’i tek kişilik yaşlı hanelerinden oluşurken, tek başına yaşayan yaşlı nüfusun cinsiyet dağılımında kadınların ağırlığı görüldü. Tek kişilik yaşlı hanehalklarının %72,1’ini kadınlar, %27,9’unu ise erkekler oluşturuyor.
Çanakkale’nin “Yaşlı Çalıştayı”na ihtiyacı var
Kente dair bu istatistiki veriler ışığında tüm paydaşların şehrin nüfus yapısını doğru şekilde ele alarak, şu an genç olan ancak ileri yıllarda yaşlanacak kişilerin refahını koruyucu önlem ve adımların belirleneceği bir Çanakkale Yaşlı Çalıştayı yapılmasının da önemi ortaya çıkmış oluyor.
YAŞ GRUBU VE CİNSİYETE GÖRE TÜRKİYE VE ÇANAKKALE NÜFUSU
Türkiye İstatistik Kurumunun Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sisteminden derlediği verilere göre 2025 yılı sonu itibariyle Türkiye’nin toplam nüfusu 86 milyon 92 bin 168 kişi. Bu kişilerin 43 milyon 59 bin 434’ü erkek, 43 milyon 32 bin 734’ü ise kadınlardan oluşuyor. Çanakkale’nin 2025 yılı sonu itibariyle toplum nüfusu 573 bin 976. 284 bin 409 erkeğin yaşadığı Çanakkale’de, nüfusun 289 bin 567 kişisini ise kadın bireyler oluşturuyor.
Türkiye’de 0-4 yaş grubunda 4 milyon 856 bin 560 kişi var. Bunların 2 milyon 491 bin 429’u erkek, 2 milyon 365 bin 131’i ise kadın. Çanakkale’de 0-4 yaş grubunda 23 bin 277 birey yaşıyor. Bunların 11 bin 850’si erkek, 11 bin 427’si ise kadın olarak kayıtlarda yer alıyor.
5-9 yaş arası toplam nüfus ise 6 milyon 155 bin 912. Bu sayının 3 milyon 156 bin 806’sı erkek, 2 milyon 999 bin 106’sı ise kadın bireylerden oluşuyor. Çanakkale’de ise bu sayı toplam 29 bin 589. 15 bin 242 erkeğin bulunduğu bu yaş grubunda 14 bin 347 kadın birey yaşıyor.
Toplamda 6 milyon 518 bin 251 kişiden oluşan Türkiye’deki 10-14 yaş arası toplam nüfusun 3 milyon 344 bin 303’ü erkek, 3 milyon 173 bin 948’i kadın. Çanakkale’de 10-14 yaş arası grubun toplam nüfusu 31 bin 713. 16 bin 318 erkeğin yer aldığı bu gruptaki kadın sayısı ise 15 bin 395.
15-19 yaş arası Türkiye’de toplam 6 milyon 439 bin 653 kişi
yaşıyor. Bu sayının 3 milyon 303 bin 829’unu erkek bireyler, 3
milyon 135 bin 824’ünü ise kadın bireyler oluşturuyor.
Çanakkale’de bu yaş aralığında 34 bin 394 kişi yaşıyor. Bu
sayının 16 bin 892’si erkek, 17 bin 502’si ise kadın.
6 milyon 268 bin 695 kişiden oluşan toplam 20-24 yaş arası
nüfusun 3 milyon 206 bin 123’ü erkek, 3 milyon 62 bin 572’si ise
kadın. Çanakkale’deki
20-24 yaş arası bireylerin toplam sayısı 39 bin 457. 19 bin 913 erkeğin yer aldığı bu gruptaki kadın sayısı 19 bin 544.
25-29 yaş arası toplam nüfus 6 milyon 620 bin 389. Bu sayının 3 milyon 372 bin 727’si erkek, 3 milyon 247 bin 662’si kadın. 36 bin 943 kişinin bu yaş grubunda yer aldığı Çanakkale’de cinsiyetlere göre dağılım ise 19 bin 209 erkek, 17 bin 734 kadın olarak gerçekleşmiş.
30-34 yaş arası toplam nüfus 6 milyon 314 bin 849, 3 milyon 197 bin 919’u erkek, 3 milyon 116 bin 930’u kadın. Çanakkale’de aynı yaş grubundaki toplam nüfus 36 bin 960. 19 bin 248 erkeğin yer aldığı bu yaş grubundaki kadınların sayısı ise 17 bin 712.
35-39 yaş arası toplam nüfus 6 milyon 275 bin 200. Bu sayının 3 milyon 163 bin 880’i erkek, 3 milyon 111 bin 320’si kadın. Çanakkale’de 35-39 yaş arasında yaşayan bireylerin toplam sayısı 38 bin 188. 19 bin 478’i erkeklerden oluşan bu yaş grubunun 18 bin 710’u ise kadınlardan oluşuyor.
40-44 yaş arası toplam 6 milyon 432 bin 184 kişinin yaşadığı Türkiye’de bu sayının 3 milyon 235 bin 535’i erkeklerden, 3 milyon 196 bin 649’u ise kadınlardan oluşuyor. Çanakkale’de yaşayan 40-44 yaş arası toplam nüfus 42 bin 198. Bu sayının 21 bin 259’u erkeklerden, 20 bin 939’u ise kadınlardan oluşuyor.
Türkiye’de 45-49 yaş arası toplam 6 milyon 194 bin 133 kişi yaşıyor. Bu sayının 3 milyon 116 bin 569’u erkek, 3 milyon 77 bin 564’ü kadın. Çanakkale’de bu yaş grubunda toplam 42 bin 810 kişi bulunuyor. 21 bin 586’sının erkeklerden oluştuğu bu sayının 21 bin 224’ü ise kadın.
50-54 yaş arası toplam nüfus 5 milyon 506 bin 148. 2 milyon 747 bin 715 erkeğin bulunduğu bu yaş grubunda 2 milyon 758 bin 433 de kadın bulunuyor. 19 bin 764 erkeğin, 20 bin 274 kadının bu yaş aralığında yer aldığı Çanakkale’deki toplam sayı 40 bin 38.
55-59 yaş arası toplam 4 milyon 500 bin 240 kişi yaşıyor Türkiye’de. Bunun 2 milyon 265 bn 962’si erkeklerden, 2 milyon 234 bin 278’si kadınlardan oluşuyor. Çanakkale’de bu yaş grubunda 38 bin 107 kişi yaşıyor. Bu kişilerin 18 bin 776’sı erkek, 19 bin 331’i ise kadın.
Türkiye’de 2025 yılı verilerine göre 60-64 yaş arasında toplam 4 milyon 426 bin 895 kişi bulunuyor. 2 milyon 171 bin 547 erkeğin bulunduğu bu yaş grubundaki kadınların sayısı ise 2 milyon 255 bin 348. Çanakkale’de 18 bin 638’i erkek, 19 bin 741’i kadın toplam 38 bin 379 kişi bu yaş grubunda yer alıyor.
65-69 yaş arası Türkiye nüfusu toplam 3 milyon 370 bin 769. 1 milyon 629 bin 718 erkeğin bulunduğu bu yaş grubunda 1 milyon 741 bin 51 kadın yer alıyor. Toplamda 34 bin 667 kişinin 65-69 yaş aralığında yer aldığı Çanakkale’de bu sayının 16 bin 638’i erkeklerden, 18 bin 29’u ise kadınlardan oluşuyor.
Türkiye’de 70-74 yaş arası toplam 2 milyon 659 bin 275 kişi yer alıyor. Erkek sayısının 1 milyon 224 bin 255 olduğu bu yaş grubundaki kadın sayısı ise 1 milyon 435 bin 20. Çanakkale’de 70-74 yaş arası toplam 28 bin 29 kişi yaşıyor. Bu sayının 13 bin 185’ini erkekler, 14 bin 844’ünü ise kadınlar oluşturuyor.
75-79 yaş arasındaki toplam Türkiye nüfusu 1 milyon 801 bin 528. Bu yaş grubundaki erkek sayısı 772 bin 763, kadın sayısı ise 1 milyon 28 bin 765. Çanakkale’deki 75-79 yaş arasındaki toplam nüfus 19 bin 748. Bu sayının 8 bin 814’ü erkek, 10 bin 934’ü ise kadın.
Türkiye’nin 80-84 yaş arasındaki toplam nüfusu 1 milyon bin 898 kişiden oluşuyor. 402 bin 550 erkeğin yer aldığı bu gruptaki kadın sayısı ise 599 bin 348. Toplamda 11 bin 165 80-84 yaş arası kişinin yaşadığı Çanakkale’de bu sayının 4 bin 614’ü erkek, 6 bin 551’i kadın.
85-89 yaş arası toplam Türkiye nüfusu 505 bin 876. 182 bin 13 erkek sayısının yer aldığı bu yaş grubunda 323 bin 863 kadın bulunuyor. Çanakkale’de 2 bin 162’si erkek, 3 bin 689’u kadın olmak üzere toplam 5 bin 851 kişi 85-89 yaş grubunda yer alıyor.
90 yaş ve üzeri Türkiye toplam nüfusu 243 bin 713. 73 bin 791 erkeğin bulunduğu grupta 169 bin 922 kadın yer alıyor. Çanakkale’de yaşayan ve yaşı 90 ve üzeri olan kişi sayısı 2 bin 463. 823 erkeğe karşılık, bin 640 kadın bu yaş grubunda bulunuyor.”
(HADİYE AYŞE İRİM)