Daire satın almak çoğu kişi için hayatının en büyük yatırımlarından biridir. Bu süreçte genelde konum, fiyat ve dairenin fiziki durumu ön plana çıkar. Oysa tapu kayıtları en az bunlar kadar önemlidir. Tapuda gözden kaçan bir detay, ileride ciddi maddi kayıplara ya da hukuki sorunlara yol açabilir. Bu yüzden satın alma kararından önce tapu incelemesini dikkatle yapmak gerekir.
Aşağıda, daire almadan önce tapuda mutlaka kontrol edilmesi gereken temel noktaları bulabilirsin.
İlk bakılması gereken konu tapunun türüdür. Bir dairenin tapusu her zaman aynı statüde olmayabilir. Özellikle yeni binalarda veya projeden satışlarda tapunun niteliği farklı olabilir.
Eğer taşınmazda kat mülkiyeti kurulmuşsa, bu genellikle yapının tamamlandığını ve yasal olarak bağımsız bölümlerin oluştuğunu gösterir. Bu durum alıcı için daha net ve güvenli bir tablo sunar.
Buna karşılık bazı binalarda henüz kat mülkiyetine geçilmemiş olabilir. Bu tip durumlarda sürecin hangi aşamada olduğunu anlamak önemlidir.
Tapuda yazan arsa payı çoğu alıcının dikkat etmediği bir konudur. Oysa bu oran, binadaki ortak mülkiyet hakkını gösterir ve ileride kentsel dönüşüm gibi durumlarda doğrudan önem kazanır.
Arsa payının dairenin büyüklüğü ile orantılı olması beklenir. Aksi durumda ileride hak kaybı yaşanabilir. Özellikle eski binalarda arsa payı dağılımları hatalı olabiliyor.
Tapu kaydında ipotek, haciz veya tedbir şerhi bulunup bulunmadığı mutlaka incelenmelidir. Banka ipoteği olan bir daire satın alındığında, borç kapatılmadan tapu devri riskli hale gelir.
Bu tür kayıtlar e-Devlet üzerinden ya da tapu müdürlüğünden öğrenilebilir. Satıcıdan sözlü bilgi almak yeterli değildir, resmi kayıt görülmelidir.
Henüz yapımı devam eden projelerde alınan dairelerde tapu çoğu zaman farklı bir statüdedir. Bu tür taşınmazlarda genellikle kat irtifakı bulunur. Bu durum tek başına kötü değildir, ancak binanın ruhsata uygun tamamlanıp tamamlanmayacağı önemlidir.
Alıcı, iskan durumu, yapı ruhsatı ve projenin resmi kayıtlarını mutlaka araştırmalıdır. Aksi halde ileride kat mülkiyetine geçişte sorun yaşanabilir.
Tapuda yer alan bağımsız bölüm numarası, kat bilgisi ve nitelik kısmı mutlaka kontrol edilmelidir. Satın alınan daire ile tapudaki bilgilerin birebir örtüşmesi gerekir.
Nadiren de olsa daire numarası, kat bilgisi veya metrekare kayıtlarında hatalar görülebilir. Bunlar satıştan önce netleştirilmelidir.
Apartman ya da site yönetim planı da tapu ile bağlantılı önemli bir belgedir. Ortak alan kullanımı, aidat yükümlülükleri ve bazı kısıtlamalar burada yer alır.
Örneğin kısa dönem kiralama yasağı veya ticari kullanım sınırlaması gibi kurallar olabilir. Bunları sonradan öğrenmek alıcı için sürpriz yaratabilir.
Daire satın alırken sadece evi değil, tapuyu da satın alırsın. Bu yüzden tapu incelemesi yüzeysel geçilmemeli. Tapu türü, arsa payı, şerhler ve proje durumu dikkatle değerlendirilmelidir.
Gayrimenkul alım satımı sadece ticari bir işlem değil, aynı zamanda ciddi hukuki sonuçları olan bir süreçtir. Tapu kayıtları, imar durumu, şerhler, ortak alan hakları ve mülkiyet türü gibi birçok detay, alıcının haklarını doğrudan etkiler.
Bu noktada gayrimenkul hukuku çerçevesinde yapılan ön incelemeler, ileride doğabilecek uyuşmazlıkların ve maddi kayıpların önüne geçer. Özellikle yüksek bedelli yatırımlarda, işlem öncesi hukuki değerlendirme almak alıcıya güvenli hareket alanı sağlar ve sürecin daha şeffaf ilerlemesine yardımcı olur.
Küçük görünen bir detay, ileride büyük bir soruna dönüşebilir. Bu nedenle satın alma öncesinde resmi kayıtları incelemek ve gerekiyorsa gayrimenkul avukatı görüşü almak her zaman daha güvenlidir. Bilinçli hareket eden alıcı, yatırımını da korumuş olur.
(BÜLTEN)