Bozcaada ve Gökçeada’daki pansiyonlar, butik oteller ve taş evlerden dönüştürülmüş konaklama birimleri, yaz aylarında Çanakkale’nin en hareketli adreslerine dönüşür. Misafir adaya feribotla gelir, birkaç gece kalır ve odada büyük şehir otellerindeki konforun aynısını bekler. Adada işletme yönetmek ise karadakinden farklı bir hesap ister; toptan otel terliği ve otel buklet malzemeleri alımı da bu hesabın en çok zorlanan kalemlerindendir.
Adada eksik kalan bir ürünü ertesi gün tamamlamak her zaman mümkün olmaz. Adadaki birkaç dükkân otel ürünü satmaz, karadan gelecek koli ise birkaç gün alabilir. Feribot saatleri, rüzgârlı günlerde aksayan seferler ve sınırlı depo alanı, siparişin sezondan önce doğru kurulmasını gerektirir. Aşağıdaki bölümler ada koşullarında terlik ve banyo ürünlerinin nasıl planlanacağını adım adım ele alıyor.
Karadaki bir işletme, eksik ürünü birkaç gün içinde kargoyla tamamlayabilir. Adada ise kargo iskeleye kadar gelir, oradan feribotla karşıya geçer ve ancak sonra işletmeye ulaşır. Yoğun sezonda araç kuyruğu, kışın ise fırtına nedeniyle iptal edilen seferler bu süreyi uzatır.
Sezonun kısa olması da hesabı değiştirir. Adalarda konaklama yoğunluğu çoğunlukla yaz aylarında toplanır ve birkaç ay içinde yılın gelirinin büyük bölümü kazanılır. Temmuz ortasında terliğin bitmesi, telafisi zor bir boşluk demektir.
Üçüncü etken alandır. Taş evlerden dönüştürülmüş pansiyonlarda ayrı bir depo nadiren bulunur ve koliler çoğu zaman merdiven altına ya da küçük bir odaya sığdırılır. Planın hem yeterli hem de yer kaplamayacak kadar ölçülü olması gerekir. Koli sayısını azaltmak için hacimli ürünlerin sıkıştırılmış ambalajla gelmesini istemek, küçük depolarda ciddi bir alan kazandırır.
Ada misafiri günün büyük bölümünü plajda ve sokakta geçirir, odaya kumlu ve ıslak ayakla döner. Terliğin bu kullanımda çabuk kuruması ve kolay kirlenmemesi beklenir. Polyester havlu modeller hafif oldukları ve çabuk kurudukları için bu koşullara iyi uyum sağlar.
Adet hesabında karadan daha yüksek bir yedek payı bırakmak akılcıdır. Karada yüzde on civarında yedek çoğu zaman yeterlidir. Adada ise yüzde on beş ile yirmi arası bir pay, sezon ortasında ek sipariş verme ihtiyacını büyük ölçüde ortadan kaldırır. Hesap, geçen sezonun giriş sayısı ile oda başına düşen kişi sayısının çarpımı üzerinden yapılır. Geçen yılın kaydı yoksa, oda sayısı ile ortalama doluluk üzerinden kaba bir tahmin de iş görür.
Sezon öncesinde verilen toptan otel terliği siparişi, yaz boyunca ihtiyacın tamamını tek seferde karşılayacak biçimde kurulmalıdır. Üreticiler adet kademelerine göre fiyatlandırma yaptığı için tek ve büyük bir sipariş, sezon içinde verilen birkaç küçük siparişten daha düşük birim maliyetle sonuçlanır. Terlikte minimum sipariş adedi aramayan üreticiler ise küçük pansiyonların ilk denemesini kolaylaştırır.
Islak zemin ve plaj kullanımı yoğun olan tesislerde ikinci bir model düşünülebilir. Kaymaz taban seçeneği ya da ıslak alana uygun SPA terliği, banyo ile teras arasında gidip gelen misafiri kaygan taş zeminde korur. Odadaki terlik ile ıslak alandaki terliğin farklı renkte seçilmesi, kat görevlisinin hangi terliğin nereye ait olduğunu bir bakışta ayırt etmesini sağlar.
Deniz kenarında hava yıl boyunca nemlidir ve kapalı alanlardaki ürünler bundan doğrudan etkilenir. Karton kutular yumuşar, kâğıt ambalajlar dalgalanır, kibritler nem çektiğinde yanmaz hâle gelir. Banyo ürünlerinin seçimi bu nedenle yalnızca fiyata değil dayanıklılığa da bakılarak yapılır.
Poşetli ürünler nemden kutulu ürünlere göre daha iyi korunur. Diş seti, tarak ve duş bonesi gibi ürünlerde kapalı poşet, ada depolarında ilk günkü görünümünü daha uzun süre muhafaza eder. Kutulu setler tercih edilecekse koliler kapalı tutulmalı ve odaya yerleştirme günü açılmalıdır.
Ada işletmeleri için otel buklet malzemeleri arasından seçim yapılırken ambalaj tipi de değerlendirmeye dahil edilmelidir. Diş setinden tıraş setine, hijyen poşetinden “Rahatsız Etmeyin” kartına kadar uzanan geniş ürün yelpazesinde, nemli ortamda sorun çıkarmayacak ambalajı seçmek sezon sonundaki fireyi azaltır. Logo baskılı ürünlerde baskının kutu yerine poşete yapılması da benzer bir koruma sağlar.
Şampuan ve duş jeli gibi sıvı ürünlerde ise sorun nem değil sıcaklıktır. Yaz aylarında güneş alan bir depoda bekleyen şişeler ısınır, içerik kıvamını kaybedebilir. Sıvı ürünlerin evin en serin köşesinde, doğrudan güneş almayan bir rafta tutulması, sezon boyunca kaliteyi korur.
Beş ya da on odalı bir ada pansiyonunda büyük otellerin kapsamlı buklet setini birebir kopyalamak gerekmez. Misafir en çok temel ürünleri kullanır, tamamlayıcı ürünlerin büyük kısmı ise açılmadan kalır. Sadeleştirilmiş bir set, hem bütçeyi hem de dar depo alanını rahatlatır. Odaya giren ürün sayısı azaldıkça kat hizmetinin yükü de hafifler.
Diş seti, sabun, şampuan ve duş bonesi her odada bulunur.
Tıraş seti, tarak ve bakım seti resepsiyonda istek üzerine verilir.
Kibrit yerine nemden etkilenmeyen bir ürün tercih edilir ya da kibrit kapalı bir kutuda saklanır.
Hijyen poşeti ve kirli çamaşır torbası, plajdan dönen misafirin ıslak eşyaları için odaya konur.
Sadeleştirme misafir memnuniyetini düşürmez. Odada ihtiyaç duyduğu her şeyi bulan, eksik bir ürünü tek bir telefonla resepsiyondan alabilen misafir, pansiyonu düzenli ve özenli bir yer diye hatırlar.
Adalarda atığın toplanması ve karaya taşınması, karadaki belediyelere göre daha zahmetlidir. Yaz aylarında nüfus birkaç katına çıkar ve çöp miktarı da aynı hızla artar. Misafirin açmadan bıraktığı her ürün, gereksiz yere atığa dönüşmüş bir maliyettir.
Açılmamış ambalaj kuralı burada işe yarar. Misafirin ambalajını açmadığı terlik ve buklet ürünleri bir sonraki odada kullanılabilir. Kat görevlilerinin bu ayrımı düzenli yapması, sezon boyunca ciddi bir tasarruf sağlar. Ayrılan ürünler için odaların yakınında küçük bir dolap ayırmak işi kolaylaştırır.
İkinci yöntem, odaya konan ürün sayısını konaklama süresine göre ayarlamaktır. Uzun kalan misafirin odasına her gün yeni şişe ve set koymak yerine, biten ürünü tamamlamak hem atığı hem de stok tüketimini düşürür. Misafire kısa bir not ile bu uygulamanın nedeni anlatıldığında, çoğu kişi bunu çevreye duyarlı bir tercih olarak karşılar.
Ada adreslerine yapılan gönderilerde kargo süresine feribot aktarması da eklenir. Karadaki bir adrese birkaç günde ulaşan koli, adaya sezon yoğunluğuna göre bir ya da iki gün daha geç varabilir. Takvim kurarken bu ek sürenin baştan hesaba katılması gerekir.
Logolu ürünlerde süre daha da uzar. Tasarım onayı, numune ve üretim aşamaları tamamlanmadan sevkiyat başlamaz. Sezon açılışından en az bir ay önce verilen sipariş, ada işletmelerine güvenli bir pay bırakır. Koliler adaya geldiğinde içerik ve adet hemen kontrol edilmeli, eksik ya da hasarlı ürün aynı gün bildirilmelidir.
İstanbul Bakırköy merkezli Lüks Buklet, otel terliği ve buklet malzemelerini kendi üretiminden konaklama işletmelerine tedarik eden firmalardan biri. Firma stoktaki ürünleri iki iş günü içinde kargoya veriyor ve kargo bir ile üç iş günü arasında teslim ediyor. Logo baskılı üretim yedi ile on dört iş günü sürüyor, numune ise kargo dahil ücretsiz gönderiliyor.
Ada sezonu kapandığında depoda kalan ürünler bir sonraki yılın ilk stoğu olur. Doğru saklanan terlik ve buklet ürünleri, yeni sezonda da ilk günkü gibi kullanılabilir. Kışın kapalı kalan pansiyonlarda depo aylarca açılmadığı için saklama düzeni sezon kapanırken kurulmalıdır.
Açılmamış ambalajlar kapalı kolilere yerleştirilir ve kolilerin üzerine içerik ile adet yazılır.
Koliler zemine değil palet ya da raf üzerine konur, nem alıcı ile birlikte saklanır.
Şampuan ve duş jeli gibi sıvı ürünlerde son kullanma tarihi kontrol edilir.
Kalan adet, yeni sezonun siparişinden düşülür ve sipariş buna göre küçültülür.
Adada işletmecilik, karada fark edilmeyen küçük ayrıntıların büyüdüğü bir iştir. Terliği ve banyo ürünlerini sezon başlamadan, ada koşullarını hesaba katarak planlayan pansiyon, yazın en yoğun haftasında da misafirine eksiksiz bir oda sunar. Feribottan inen ve bavulunu odaya bırakan misafir için o oda, adanın en kalıcı ilk izlenimlerinden biridir.
(BÜLTEN)