Bazı türküler ve oyunlar yalnızca ritimden ya da sahne figürlerinden ibaret değildir. İçinde bir köyün yaşanmışlığını, insanlarının sevincini, toplumsal geleneklerini ve geçmişten geleceğe uzanan hafızasını taşırlar. Çanakkale’nin merkeze bağlı Kusköy köyüne ait olan “Hayırda Oynayan Kusköy Zeybeği” de kentin somut olmayan kültürel mirası içerisinde müstesna bir yere sahip bulunuyor.
Bu özgün zeybek geleneğinin bozulmadan günümüze ulaşmasında, 1985 yılında Kusköy'de gerçekleştirilen kapsamlı alan araştırması dönüm noktası oldu. Dönemin halk oyunlarına gönül vermiş değerli eğitmenleri Suat Ülker, Gürbüz Sağbaş, Sabri Başaran ve eski Türkiye Halk Oyunları Federasyonu (THOF) İl Temsilcisi Yılmaz Çebi’nin katılımıyla yürütülen saha çalışması, oyunun otantik yapısının belgelenmesini sağladı.
Saha araştırması sırasında geleneğin doğru aktarılmasında kaynak kişilerin sözlü hafızası belirleyici rol oynadı. Kusköy Zeybeği’nin kaynak kişileri Kokulu İsmail ve n Kireçci Hasan Uyar, oyunun inceliklerini ve tarihsel bağlamını aktararak bu kültürel mirasın korunmasında unutulmaz katkılar sundular.
Kusköy Zeybeği'nin derlenmesi, doğru figürleriyle öğrenilmesi, öğretilmesi ve gelecek kuşaklara aktarılması sürecinde halk oyunları eğitmeni Rıdvan Yüce'nin çalışmaları ayrı bir önem taşıyor. Uzun yıllardır Çanakkale yöresi halk oyunlarının yaşatılması, araştırılması, tanıtılması ve bilimsel ve sanatsal platformlarda hak ettiği yeri bulması amacıyla çalışmalar yürüten Yüce, yalnızca bir halk oyunları eğitmeni olarak değil, aynı zamanda kültürel mirasın korunmasına gönül vermiş bir kültür insanı olarak da öne çıkıyor.
Halk oyunlarının sadece sahnelerde sergilenen gösterilerden ibaret olmadığını hatırlatan kültür insanları; her figürün arkasında bir kaynak kişinin, bir usta anlatıcının ve alan araştırmacılarının bulunduğuna dikkat çekiyorlar. Bugün kültürel mirasçılara düşen temel görevin, bu değerleri yaşatmanın yanı sıra kökenini, kimlerden öğrenildiğini ve hangi emeklerle bugüne ulaştığını da hafızalarda canlı tutmak olduğu vurgulanıyor. 1985'teki araştırmaya emek veren eğitmenlerin, kaynak kişiler Kokulu İsmail ile Kireçci Hasan Uyar’ın ve usta eğitmen Rıdvan Yüce’nin katkılarıyla Kusköy Zeybeği, Çanakkale’nin zengin halk kültürü hazinesinde yaşamaya devam edecek.
(ERHAN TAYLAN)
İsmetpaşa Mah. Demircioğlu Cad.
No:103 Merkez / Çanakkale
+90 286 212 91 91, +90 286 212 91 92
+90 533 022 68 98
