Çanakkale'de ekmeğin ne zaman zamlı fiyattan satılacağı merak konusu oldu

Türkiye Fırıncılar Federasyonu Başkanı Halil İbrahim Balcı, federasyon genel merkezinde düzenlediği basın toplantısında ekmek fiyatlarına gelen yeni düzenlemeyi ve sektörün yaşadığı maliyet baskılarını kamuoyuyla paylaştı. Balcı, Ocak ayında yapılması planlanan fiyat artışının, vatandaşların mağduriyet yaşamaması adına Ramazan ayı sonuna ertelendiğini belirtti.

Balcı, basın toplantısında yaptığı açıklamalarda şu ifadelere yer verdi:

“2025 yılının Ağustos ayından bugüne kadar ana hammaddemiz olan un fiyatındaki fiyat artışları yaklaşık %45, işletme giderlerindeki fiyat artışının %30 olduğunu baz alacak olursak 8 ay sonra bu fiyat artışının %16 olması en makul düzeyde olduğunu söyleyebiliriz.

Ocak ayında yapmamız gereken bu fiyat artışını Ramazan ayından önce vatandaşlarımızın mağdur olmaması için, Ramazan ayının bereketiyle Ramazan ayının sonunda en uygun şekilde gerçekleştirmiş oluyoruz. 1 Ocak 2025 yılında ekmeğin kilogram fiyatı 62,5 liraydı.

Verilere bakacak olursak 2025 yılından bugüne kadar yani 15 ayda ekmekteki fiyat artışının %39 olduğunu görüyoruz. Türkiye İstatistik Kurumunun belirlemiş olduğu 2025 yılındaki enflasyon oranının %30.9 olduğuna baktığımızda Ocak ayında bunun %4.84 olarak gerçekleştiği, şubat ayında da %2.96 olarak gerçekleştiğinden dolayı yani 14 ayda Türkiye İstatistik Kurumu'nun açıklamış olduğu rakam %38.69. Mart verileri buna dâhil değil. Ekmekteki fiyat artışının %39 olduğunu görüyoruz.

Fırıncı esnafı enflasyonla mücadele konusunda çok büyük hassasiyet gösterdi. Göstermeye devam edeceğimizi söyleyebiliriz. Fakat bizim bu göstermiş olduğumuz hassasiyeti ekmek konusunda bizim paydaşlarımızın da göstermesi gerekir. Bu süre içerisinde ekmek fiyatı %39 artarken yalnız 8 ayda un fiyatının %45 - %50 civarında artması kabul edilir bir durum değil.

Ekmeklik un fiyatında un sanayicilere de fırıncı esnafının gösterdiği hassasiyeti göstermesi gerekir diye düşünüyoruz. Bugün itibariyle Ankara, İstanbul, Kocaeli, İzmir, Bursa, Balıkesir, Aydın, Denizli, Sakarya, Düzce, Eskişehir illerinde 200 gram ekmek 17,5 lira veya buna denk gelen 230 gram ekmek 20 lira üzerinden fiyat değişikliği uygulamaya girmiş oluyor.

Bugünden itibaren tüm Türkiye'de her il kendi maliyet hesabını yaparak ama kilogram bazında 86 geçmeyecek şekilde ekmek fiyatını alıp hayata geçirmiş olacak. Yine altını çizmekte fayda görüyorum. 15 ayda ekmekteki fiyat artışı %39.

Türkiye İstatistik Kurumu'nun açıklamış olduğu 14 aydaki enflasyon oranı da %38.69. Ekmekteki artışın çok makul olduğunu görüyoruz. Ama maalesef hayatında fırından ekmek almayan siyasetçilerin veya fırıncı esnafının ekmeği nasıl yapıldığını bilmeyen siyasetçilerin ekmek üzerinden siyaset yapmak adı altında 17,5'la 20 lira olan ekmeği 20 lira yapmayın, 50 lira yapın gibi gayri ciddi açıklamalar yaptığını görüyoruz. Onların vatandaşımızı bizim kadar düşündüğünü zannetmiyorum. Biz hem esnafımızı hem tüketici olan halkımızı düşünmek zorundayız. Ekmek halkımızın temel gıda maddesi.

Bir de kamuoyunda şöyle bir algı var; fırıncı esnafı yalnız normal ekmek satmıyor. Diğer ekmekleri istediği fiyata satabiliyor. O ekmeklerden fazla ticaret yapabiliyor algısı var. Oysaki bir işletme tam buğday ekmeğini 100 tane veya 150 tane üretiyor. Yani hiçbir işletme ben bugüne kadar denk gelmedim ki normal ekmeğin %40'ını %30'unu çeşit ekmek üretmiş olsun. Çeşit ekmekte talep az olduğu için o fırıncı esnafına zaten bir ayrı külfettir, ayrı bir işçiliktir. 150 kepekli ekmek yapmak için, tam buğday ekmek yapmak için ayrı hamur yapmak zorundasınız.

Özetle ifade edecek olursak esnafımız maliyet konusunda çok dikkat etmek zorunda. Ben buradan tekrar bizim paydaşlarımızın da fırıncı esnafının gösterdiği hassasiyeti göstermesini talep ediyoruz.”

Zincir Marketlere "İade" Resti

Konuşmasında zincir marketlerin yüksek oranlı ekmek iadelerine sert eleştiriler getiren Balcı, israfın boyutlarına dikkat çekti:

“Daha önce ifade ettim, yine ifade etmekte fayda görüyorum. Zincir marketler fırıncı esnafın üzerine yük olmaktan kendilerine çeki düzen vermeye gerekiyor. Yani 150 ekmek alıp bunun 50 ekmeğini iade ettiğinde bizim ekmek maliyetimiz artmaktadır. Fırıncı esnafımız mağdur olmaktadır. Günde 6 milyon adet ekmek israfı oluyor. Bunun önüne geçmek mümkün olmaz.

Bu ekmek iadesi konusunda başta zincir marketler olmak üzere gerekli hassasiyetli gösterilmesi gerekiyor. 150 ekmekte 20 ekmeğin 30 ekmeğin iade edilmesi kabul edilir bir şey değil. Bizim esnafımızın 150 ekmekte 30 ekmek ticareti söz konusu değil.

Yani buna eğer biz bir taraftan ekmek fiyatı makul bir seviyede tutmaya çalışıyorsak enflasyonla mücadele etmek için özveri gösteriyorsak eğer böyle bir netice alamayacak olursak fırına yakın çevrelerde zincir marketlerin belki de tamamında ekmek satışının olmaması konusunda çalışmamız gündeme gelebilir. İlgili bakanlıklarla esnafımızın rahat etmesi konusunda sorunların çözümü noktasında gerek Ticaret Bakanlığımızda gerekse Tarım Bakanlığımızda çalışmamız devam ediyor.

Bu mağduriyet ortadan kalkmazsa, kendi aramızda bunu çözmüş olmazsak bunu da gündeme getirip bir çözüm noktası bulmak zorundayız.

Özetle ifade edecek olursak 8 ay sonra zorunlu olarak Ocak ayında yapılması gereken fiyat artışını 1 Nisan tarihinden itibaren kilosu 75 lira olan ekmek fiyatı kilosu 87 lira olarak değişmiş oluyor. %16 bir artış söz konusu olmuş oluyor. Bizim, tüm maliyet tablomuza baktığımızda işçilikte %30, hammaddemiz olan un fiyatında %45, işletme giderlerimizde de %36 bir artış olduğunu baz aldığımızda %16 artışın çok makul olduğunu ifade edebiliriz. Demin de ifade ettiğim gibi 2025 yılının Ocak ayından bugüne kadar 15 aylık süre zarfında ekmek fiyatında %39 bir artış söz konusu. Türkiye İstatistik Kurumunun rakamlarına göre de Mart ayı enflasyon daha açıklanmadığı için bu 14 aylık süredeki rakamda %38.69. Yani açıklanan enflasyon rakamlarıyla ekmekteki artışın örtüştüğünü söyleyebiliriz.”

Balcı'nın bu açıklamalarının ardından Çanakkale'deki vatandaşlar da ekmeği ne zaman zamlı fiyattan satın almaya başlayacaklarını merak etmeye başladı.