Çanakkale’nin tarihi ve doğal güzellikleriyle büyüleyen ilçesi Ayvacık, çok anlamlı ve duygu yüklü bir anma ve kültür programına ev sahipliği yaptı. Ayvacık Kaymakamlığı himayelerinde, Hayat Boyu Öğrenme Haftası etkinlikleri kapsamında organize edilen "Kaz Dağları’na Taşınan Hikayeler, Göçün İzinde Kadın Defilesi ve Balkan Türküleri Konseri", tarihi misyonuna uygun olarak Mübadele Anıtı önünde gerçekleştirildi.
Geçmişin derin izlerini geleceğe aktaran ve kültürel bir köprü vazifesi gören bu dev programa; Ayvacık Kaymakamı Mustafa Karali, Ayvacık Belediye Başkanı Mesut Bayram, Küçükkuyu Belediye Başkanı Abdülmuttalip Gürel, ilçe protokol üyeleri, daire amirleri, sivil toplum kuruluşu temsilcileri, usta öğreticiler, kursiyerler ve yüzlerce vatandaş katıldı.
Gecenin en sarsıcı ve duygu yüklü anları, mübadelenin gerçek yüzünü ve o dönem çekilen büyük acıları anlatan açılış konuşmasıyla başladı. Yapılan konuşmada, mübadelenin sadece kağıt üzerinde ve haritada basit bir yer değiştirme hareketi olmadığı; aksine bin yıllık köklerinden koparılma ve büyük bir bilinmeze doğru yapılan acı dolu bir yolculuk olduğu aktarıldı.
Rumeli'nin kokusunu, Balkanların eşsiz dokusunu, hüzünlü türkülerini ve asırlık geleneklerini tahta bavullara sığdırarak Kaz Dağları'nın eteklerine getiren ve burada yeni bir yaşam yeşerten mübadil kadınların anısı, gecenin odak noktası oldu.
Programın en dikkat çeken bölümü ise usta öğreticiler ve kursiyerlerin aylarca süren el emeği göz nuru çalışmalarının sergilendiği "Göçün İzinde Kadın Defilesi" oldu. Mübadil kadınların göç yollarında giydiği geleneksel kıyafetler, dönemin ruhunu yansıtan kumaşlar ve motifler, özgün tasarımlarla podyuma taşındı.
Mübadele Anıtı'nın tarihi atmosferinde, hüzünlü Balkan ezgileri eşliğinde gerçekleştirilen defile, izleyicilere duygu dolu anlar yaşattı ve adeta zamanda bir yolculuğa çıkardı. Defilenin ardından sahne alan koro ise seslendirdiği Balkan Türküleri ile gecenin koordinatını Rumeli’ye sabitledi.
Cumhuriyetimizin kurucusu Gazi Mustafa Kemal Atatürk, silah arkadaşları ve o zorlu, çileli göç yollarında hayatını kaybeden tüm mübadillerin rahmet ve minnetle anıldığı gecede kürsüye çıkan Ayvacık Kaymakamı Mustafa Karali, organizasyonun kalitesine dikkat çekti. Kaymakam Karali, bu anlamlı mirasa sahip çıkarak projeyi ilmek ilmek işleyen usta öğreticilere, kursiyerlere, belediye başkanlarına ve emeği geçen tüm kurumlara canıgönülden teşekkürlerini iletti.
Ayvacık Belediye Başkanı Mesut Bayram, mübadelenin yalnızca tarih kitaplarında yer alan bir olay olmadığını, bugün de bölgenin kültürel kimliğini şekillendiren önemli bir miras olduğunu vurguladı. Ayvacık’ın farklı kültürlerin, hikâyelerin ve hatıraların buluştuğu özel bir coğrafya olduğuna dikkat çeken Bayram, bu tür etkinliklerin geçmiş ile gelecek arasında güçlü bir bağ kurduğunu ifade etti. Başkan Bayram konuşmasında, “Bugün burada sadece bir defileyi ya da bir konseri izlemiyoruz. Aynı zamanda dedelerimizin, ninelerimizin yaşadığı zorlukları, taşıdıkları umutları ve geride bırakmak zorunda kaldıkları hayatları da hatırlıyoruz. Mübadele; evinden, toprağından ve hatıralarından ayrılmak zorunda kalan insanların ortak hikâyesidir. Ancak bu hikâye aynı zamanda yeniden ayağa kalkmanın, yeni bir yaşam kurmanın ve kültürünü yaşatmanın da hikayesidir.
Ayvacık ve çevresi, mübadillerimizin emekleriyle büyüyen ve gelişen bir bölgedir. Bugün sahip olduğumuz birçok kültürel değer, gelenek, yemek ve yaşam biçimi onların bizlere bıraktığı kıymetli mirasın bir parçasıdır. Bu nedenle geçmişimizi unutmadan, bu mirası gelecek nesillere doğru şekilde aktarmak hepimizin sorumluluğudur. 'Kaz Dağları’na Taşınan Hikayeler' programı da tam olarak bu amaca hizmet ediyor. Göç yollarında yaşanan acıları, umutları ve insan hikâyelerini sanatın diliyle yeniden anlatıyor. Bu anlamlı organizasyonda emeği geçen tüm kurumlarımıza, usta öğreticilerimize, kursiyerlerimize ve katkı sunan herkese teşekkür ediyorum. Mübadeleyle bu topraklara gelen tüm büyüklerimizi rahmet ve minnetle anıyor, onların emanet ettiği kültürel değerleri yaşatmaya devam edeceğimizi bir kez daha ifade etmek istiyorum” dedi.
Ayvacık ve Küçükkuyu bölgesinde yaşayan çok sayıda mübadil torununun da katıldığı bu tarihi gece, geçmişin hüzünlü anılarını toplumsal bir bağa ve dayanışma neşesine dönüştürerek çekilen hatıra fotoğrafları ile son buldu.