Atıktan enerjiye, yapay zekadan akıllı tarıma! Özbek akademisyenler Çanakkale’de

Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi (ÇOMÜ) ile Türk İşbirliği ve Koordinasyon Ajansı Başkanlığı (TİKA) ortaklığında yürütülen Turkuaz Yeşil Dönüşüm Eğitim Modeli projesi kapsamında, Özbekistan’dan gelen 10 kişilik akademisyen heyeti Çanakkale’de ağırladı. Teknik geziler, uzman eğitimleri ve proje mentorluk seanslarıyla harmanlanan program boyunca Özbek bilim insanları, kentin yenilikçi ve sürdürülebilir çevre uygulamalarını sahada inceleme şansı elde etti.

TİKA Proje Sorumlusu Recep Çetinkaya’nın nezaretinde gerçekleştirilen programın ilk duraklarından biri Çanakkale Teknopark oldu. Ziyarette Teknopark’ın faaliyetleri ve bünyesindeki firmaların ticarileştirme tecrübeleri aktarılarak uluslararası iş birliği fırsatları istişare edildi. RE-You alanlarında yer alan güneş, rüzgâr ve biyogaz sistemlerinin çalışma prensipleri detaylandırılırken, Dr. Öğr. Üyesi Mehmet Anıl Kızılaslan ise geliştirdiği yeşil çatı projesi üzerinden organik atıkların sürdürülebilir yapılarda kullanımını Özbek heyete anlattı.

Akıllı tarımdan sanayide sıfır atığa kadar geniş saha çalışması

Saha incelemelerinin tarım ayağında ÇOMÜ Ziraat Fakültesi ziyaret edildi. Ziraat Fakültesi Dekan Yardımcısı Mehmet Ali Gündoğdu’nun katkılarıyla organize edilen sunumlarda elektronik burun teknolojisi, AgriDetect sistemi ve TEKNOFEST 2026 Türkiye birincisi olan GenoPixel projesi tanıtıldı. Ayrıca FarmX firmasının geliştirdiği RoboViT ve BroBot robotları üzerinden akıllı tarım uygulamaları, yapay zekâ entegrasyonu ve otonom sistemler hakkında teknik detaylar paylaşıldı.

Programın sanayi ve çevre izleme ayağında dev tesisler kapılarını açtı. İÇDAŞ bünyesinde yürütülen enerji üretimi, deniz suyunun ters ozmoz yöntemiyle arıtılması ve tersane süreçleri yerinde gözlemlendi. Golteks Petrol ve Kimya tesislerinde atık madeni yağların yeniden baz yağa dönüştürülme teknolojisi incelenirken; GEMAR–ENV bünyesinde ise hava kalitesi izleme sistemleri, HAKİP-R II projesi ve Özbekistan’daki çevre yatırımları masaya yatırıldı.

Teknik programın en ilgi çekici bölümlerinden biri ise Dardanos Mutfak Akademi’de gerçekleşti. Dr. Öğr. Üyesi Erhan Babaç ve ekibinin rehberliğinde deniz ürünleri atıklarından karides kabukları ile başlarının mayonez yapımında değerlendirildiği yenilikçi bir sıfır atık mutfağı uygulaması başarıyla icra edildi.

Kapanış töreni ve teşekkür mesajı

Hafta boyunca süren yoğun program, ÇOMÜ Milli Teknoloji Atölyesi’nde düzenlenen proje sunumları ve mentorluk oturumlarının ardından kapanış töreniyle noktalandı. Kapanış programı; ÇOMÜ Rektör Yardımcısı, Çanakkale Teknopark Genel Müdürü ve ÇOMÜ COP31 Koordinatörü Prof. Dr. Arda Aydın ile TİKA Proje Sorumlusu Recep Çetinkaya’nın katılımıyla gerçekleştirildi.

Organizasyonun başarıyla tamamlanmasının ardından yayımlanan teşekkür mesajında; projeye sundukları büyük destekten ötürü ÇOMÜ Rektörü Prof. Dr. Ramazan Cüneyt Erenoğlu’na, TİKA Başkanı Abdullah Eren’e, TİKA Başkanlığına, Prof. Dr. Arda Aydın’a, Recep Çetinkaya’ya ve Teknopark yönetimine şükranlar sunuldu. Eğitimlere akademik birikimleriyle yön veren Prof. Dr. İsmail Tarhan’a, Prof. Dr. Necati Kaya’ya, Dr. Öğr. Üyesi Mehmet Anıl Kızılaslan’a ve araştırmacılara; Ziraat Fakültesindeki organizasyon süreci için Dekan Yardımcısı Mehmet Ali Gündoğdu’ya teşekkür edildi.

Saha ziyaretlerindeki misafirperverlikleri dolayısıyla Barış Bora ve İÇDAŞ çevre ekibine, Pelin Demiröz ve Golteks çalışanlarına, İlhan Betdemir ve GEMAR–ENV ekibine, Dr. Öğr. Üyesi Erhan Babaç ile Dardanos Mutfak Akademi ekibine ve Dardanos Tesisleri çalışanlarına ayrı ayrı teşekkür iletildi. Uluslararası programın tüm operasyonel ve akademik sürecini başarıyla yöneten ÇOMÜ Yeşil Dönüşüm ve Sürdürülebilirlik Koordinatörü Dr. Öğr. Üyesi Dilvin İpek başta olmak üzere, proje ekibinde yer alan Doç. Dr. Erdal Eroğlu, Doç. Dr. Savaş Gürdal, Dr. Öğr. Üyesi Minara Guliyeva, Dr. Öğr. Üyesi Kadir Yılmaz ve tüm ÇOMÜ ailesi tebrik edildi.