Kadim şehir Çanakkale’nin zengin mutfak mirasını dijitalleşen dünyaya entegre etmek ve bilimsel yöntemlerle belgelemek amacıyla tarihi bir adım atıldı. Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi (ÇOMÜ) Dardanos Mutfak Akademisi ile Çanakkale Gastronomi Derneği arasında "Gastronomi Hafızası" oluşturulmasına yönelik resmi iş birliği protokolü imzalandı.
Protokol töreninde konuşan ÇOMÜ Rektörü Prof. Dr. R. Cüneyt Erenoğlu, üniversitenin sadece bilgi üreten bir kurum değil, şehrin ruhuna sahip çıkan bir yapı olduğunu vurguladı. Erenoğlu, "Çanakkale’nin mutfak mirası, doğru yöntemlerle belgelenmesi gereken büyük bir zenginliktir. Bu protokol ile yerel lezzetlerimizi akademik bir disiplinle kayıt altına alarak, bu mirası en doğru ve etik biçimde gelecek nesillere aktarıyoruz. Bu, toplumsal katkı vizyonumuzun bir parçasıdır," dedi.
Protokol kapsamında, bölgenin unutulmaya yüz tutmuş tatları tek tek tespit edilerek bilimsel bir arşiv oluşturulacak. Çanakkale Gastronomi Derneği Başkanı Kubilay Özben, çalışmanın derinliğine dikkat çekerek; "Bu çalışma, yerel tatların yok oluşuna karşı güçlü bir duruştur. Elimizde yalnızca tarifler değil; şefler, akademisyenler ve yatırımcılar için referans niteliğinde bir 'Çanakkale Gastronomi Haritası' olacak," ifadelerini kullandı.
Akademik yöntemlerle oluşturulacak bu dev arşivin, Çanakkale mutfağının uluslararası arenadaki görünürlüğünü artırması bekleniyor. Bölge turizmine kalıcı bir değer katması hedeflenen proje, kenti sadece tarihiyle değil, "lezzet duraklarıyla" da küresel bir destinasyon haline getirmeyi amaçlıyor.
Protokol kapsamında kayıt altına alınacak ve "Gastronomi Haritası"na işlenecek olan binlerce yıllık mirasın en özel duraklarından bazıları şunlar;
Tumbi: Göce (kırılmış buğday), patlıcan ve domatesin muhteşem uyumu. Köylerde fırınların vazgeçilmezi olan bu lezzet, sağlıklı ve doyurucu yapısıyla Çanakkale mutfağının gizli kalmış bir hazinesi.
Metez: Çanakkale’nin Rumeli ve muhacir kültüründen süzülüp gelen bir tür mantı. Kıymalı iç harcı ve üzerine dökülen tereyağlı sosuyla, gerçek bir sabır ve ustalık işi.
İncir Dolması: Bayramiç ve köylerinde özel günlerin tacı. Cevizle doldurulan kuru incirlerin şerbetle buluştuğu bu geleneksel tatlı, bölgenin tarımsal zenginliğini tabağa taşıyor.
Melki Yemeği: Yağmurların ardından çam ormanlarından toplanan meşhur Melki mantarı. Soğan ve salça ile ağır ateşte kavrulan bu yemek, doğadan sofraya en saf mirasımız.
Peynir Helvası (Fırınlanmış Klasik): Aslında bilinen bir lezzet olsa da, geleneksel yöntemlerle "fırınlanmış" hali gerçek bir ustalık gerektiriyor. Akademik arşiv, bu helvanın en otantik yapım tekniklerini de koruma altına alacak.
(ERHAN TAYLAN)