Biga’ya bağlı Hacıpehlivan Köyü’nde sonbaharın gelmesiyle birlikte geleneksel nohutlu biber üretimi için çalışmalar başladı. Köy halkının bir araya gelerek imece usulüyle gerçekleştirdiği üretim, geçmişten günümüze aktarılan köklü bir geleneği yaşatıyor. Köy sakinleri, yöreye özgü bu lezzeti hazırlarken hem geleneksel tarifleri koruyor hem de birlik ve beraberliklerini güçlendiriyor. Nohut, kırmızı biber, poy ve cıbrısa kullanılarak hazırlanan nohutlu biber, Hacıpehlivan Köyü’nün mutfak kültüründe önemli bir yere sahip. Yıllardır kuşaktan kuşağa aktarılan bu geleneksel lezzet, özellikle kahvaltı sofralarında farklı tüketim şekilleriyle kendine yer buluyor.
Hacıpehlivan Köyü Muhtarı Ahmet Güneri, nohutlu biberin yalnızca bir yiyecek olmadığını, aynı zamanda geçmişin hatıralarını ve köy kültürünü yaşatan önemli bir değer olduğunu belirterek şu ifadeleri kullandı; “Çocukluğumuzun kokusu, sofralarımızın eski lezzeti nohutlu biber… Bazı kokular vardır ki insanı yıllar öncesine götürür. Sobanın üzerinde kızaran ekmeğin kokusu da bunlardan biridir. Köyümüzde nohutlu biber olarak bilinen ve nohut, kırmızı biber, poy ve cıbrısa ile hazırlanan bu geleneksel lezzet, geçmişten günümüze ulaşarak sofralarımızdaki yerini koruyor. Eskiden köy hayatının vazgeçilmez tatlarından biri olan nohutlu biber, bugün de özellikle kahvaltı sofralarımızda kendine yer buluyor. Kimi nohutlu biberi zeytinyağına karıştırarak tüketiyor, kimi üzerine biraz limon sıkarak lezzetini artırıyor. Soba üzerinde kızartılan sıcak ekmeğin üzerine serpenler de var. Tercihe göre içine kabak çekirdeği ekleyenler de oluyor. Her evin, her ustanın kendine özgü küçük bir dokunuşu olsa da nohutlu biberin asıl özelliği, geçmişten gelen o tanıdık köy lezzetini yaşatmasıdır"dedi.
Güneri; "Bizim için nohutlu biber yalnızca bir baharat ya da kahvaltılık değildir. Onun içinde çocukluğumuz, soba başında geçirilen uzun kış akşamları, kızarmış ekmeğin kokusu ve ailece kurulan eski köy sofraları vardır. Büyüklerimizin hazırladığı yemekleri, kışlık yiyecekleri ve mutfakta gösterdikleri emeği hatırlatır. Bir tutam nohutlu biber bile insanın hafızasında yıllardır sakladığı güzel anıları yeniden canlandırmaya yeter. Eskiden imkanlarımız bugünkü kadar geniş değildi. Ancak sofralarımızın ayrı bir bereketi, yemeklerimizin kendine özgü bir lezzeti vardı. İnsanlar ellerindeki malzemeleri değerlendirir, mevsiminde yetişen ürünleri kış için saklar ve kendi yörelerine özgü tatları yaşatırdı. Nohutlu biber de bu geleneksel mutfak kültürünün güzel örneklerinden biridir. Bugün bu lezzeti hazırlamak ve sofralarımıza taşımak, yalnızca eski bir tarifi sürdürmek değil, aynı zamanda geçmişimizle aramızdaki bağı korumaktır" şeklinde ifade ederek nohutlu biberin yörelerinin geleneksel lezzeti olduğunu vurguladı.
Hacıpehlivan Köyü’nde nohutlu biber üretiminin önemli bir bölümünü imece kültürü oluşturuyor. Sonbaharda bir araya gelen köy sakinleri, üretim sürecini birlikte yürütürken yardımlaşma ve dayanışma geleneğini de sürdürüyor. Bu buluşmalar, köy halkının ortak emek etrafında kenetlenmesine ve geleneksel değerlerin yeni nesillere aktarılmasına katkı sağlıyor. Günümüzde birçok geleneksel lezzetin unutulmaya yüz tuttuğunu belirten Güneri, nohutlu biberin köylerinde hâlâ yaşatılmasının kendilerini mutlu ettiğini ifade etti. Güneri, sözlerini şöyle sürdürdü; “Günümüzde birçok geleneksel lezzet unutulmaya yüz tutarken köyümüze ait bu tadın hâlâ yaşatılması bizleri mutlu ediyor. Bizler için bu üretim süreci, yalnızca nohutlu biber hazırlamaktan ibaret değil. Bir araya gelmek, birbirimize yardım etmek, büyüklerimizden öğrendiğimiz gelenekleri sürdürmek ve çocuklarımıza kendi kültürümüzü anlatmak da bu işin önemli bir parçası. Dileğimiz, nohutlu biberin yalnızca geçmişi hatırlayanların sofralarında değil, yeni nesillerin mutfaklarında da yer bulmasıdır. Çünkü kültür dediğimiz şey, büyüklerimizden öğrendiğimiz değerleri koruyarak çocuklarımıza aktarmakla yaşar. İmece geleneğimizi sürdürmek, köyümüzün birlik ve beraberliğini korumak ve bu güzel lezzeti gelecek kuşaklara ulaştırmak istiyoruz. Belki bugün bir tutam nohutlu biber bazıları için sıradan bir baharat gibi görünebilir. Ancak bizim için o; çocukluğumuzun hatırası, soba başındaki sıcaklığın simgesi ve eski köy sofralarının unutulmaz lezzetidir. Bu güzel geleneği yaşatan, toprağı işleyen, üretime emek veren ve yöremizin değerlerini gelecek kuşaklara aktaran herkese selam olsun" şeklinde ifade ederek, sezonun gelmesiyle Hacıpehlivan Köyü’nde başlayan nohutlu biber üretimi, yöresel lezzetlerin korunmasının yanı sıra köy yaşamının temel taşlarından olan imece, yardımlaşma ve dayanışma kültürünün de yaşatıldığı en güzel örneklerinden biri.
(ERHAN TAYLAN)