Jeoloji Mühendisleri Odası’ndan Çanakkale için deprem uyarısı: Bilimsel planlama şart!

TMMOB Jeoloji Mühendisleri Odası Çanakkale İl Temsilciliği, 12 Kasım 1999 tarihinde meydana gelen ve 845 kişinin hayatını kaybettiği Düzce Depremi’nin yıl dönümü dolayısıyla basın açıklaması yayımladı. Açıklamada, Türkiye’nin deprem gerçeğiyle yüzleşmesi gerektiği belirtilirken, depremlerin ağır sonuçlarının bilimsel çalışmalar, mühendislik hizmetleri ve doğru şehir planlamasıyla önlenebileceği ifade edildi.

Düzce Depremi’nin acı bilançosu unutulmadı

12 Kasım 1999 tarihinde Kuzey Anadolu Fay Zonu üzerinde meydana gelen 7,2 büyüklüğündeki Düzce Depremi'nde 845 vatandaş yaşamını yitirirken, 2 bin 678 kişi yaralandı ve binlerce insan evsiz kaldı.

Depremin üzerinden 27 yıl geçmesine rağmen yaşanan felaketin önemli dersler barındırdığına dikkat çeken TMMOB Jeoloji Mühendisleri Odası Çanakkale İl Temsilciliği, deprem zararlarının azaltılmasında bilimsel verilerin ve mühendislik çalışmalarının belirleyici rolüne işaret etti.

Açıklamada, deprem tehlikesinin tek başına bir afetin kaçınılmaz olduğu anlamına gelmediği belirtilerek, yapıların mühendislik niteliği, yerleşim alanlarının jeolojik özellikleri, arazi kullanım kararları ve denetim mekanizmalarının afetlerin sonuçlarını doğrudan etkilediği kaydedildi.

"Jeolojik gerçekler yapılaşmanın temelinde olmalı"

Düzce Depremi'nin yerel zemin koşullarının yapı hasarları üzerindeki etkisini bir kez daha ortaya koyduğunu belirten temsilcilik, özellikle gevşek alüvyon zeminler, yeraltı suyu koşulları ve zemin büyütmesi gibi faktörlerin önemine dikkat çekti.

Bir kentin deprem güvenliğinin yalnızca binaların betonarme ve statik özellikleriyle değerlendirilemeyeceği ifade edilen açıklamada, yapılaşma kararlarının öncesinde zeminin jeolojik ve jeoteknik özelliklerinin bilimsel yöntemlerle ortaya çıkarılması gerektiği vurgulandı.

Bu kapsamda aktif fayların belirlenmesi, fay sakınım zonlarının imar planlarına işlenmesi, sıvılaşma ve zemin büyütmesi gibi tehlikelerin araştırılması, mikrobölgeleme çalışmalarının tamamlanması ve mevcut yapı stokunun zemin özellikleriyle birlikte değerlendirilmesi gerektiği belirtildi.

Çanakkale için mikrobölgeleme ve zemin araştırması çağrısı

Açıklamanın Çanakkale'yi ilgilendiren bölümünde ise kentin deprem tehlikesi ve yerel zemin koşulları gündeme taşındı.

Çanakkale ve çevresinin aktif tektonik yapıların etkisinde bulunduğuna dikkat çeken Jeoloji Mühendisleri Odası, ilin farklı jeolojik ve jeomorfolojik özelliklere sahip olduğunu hatırlattı. Bu nedenle mevcut ve yeni yerleşim alanlarının jeolojik-jeoteknik açıdan değerlendirilmesinin büyük önem taşıdığı ifade edildi.

Temsilcilik, özellikle şu çalışmaların öncelikli olarak ele alınması gerektiğini belirtti:

• Çanakkale'deki yerleşim alanlarının jeolojik ve jeoteknik özelliklerinin ayrıntılı incelenmesi,

• Mikrobölgeleme çalışmalarının tamamlanması ve yaygınlaştırılması,

• Aktif fayların ve diğer jeolojik tehlikelerin imar planlarına yansıtılması,

• Kıyı alanları ve alüvyal ovalardaki zemin koşullarının detaylı değerlendirilmesi,

• Eğimli yamaçlarda heyelan ve şev duraysızlığı gibi risklerin araştırılması,

• Mevcut yapı stokunun deprem performansının ve zemin koşullarının birlikte değerlendirilmesi.

Açıklamada, güvenli kentlerin yalnızca depreme dayanıklı binalar inşa edilerek oluşturulamayacağı, yapılaşmanın doğru yerde ve uygun jeolojik koşullarda gerçekleştirilmesi gerektiği vurgulandı.

"Deprem doğa olayıdır, can kayıpları kader değildir"

TMMOB Jeoloji Mühendisleri Odası Çanakkale İl Temsilciliği, deprem zararlarının azaltılabilmesi için bilimsel bilgi, mühendislik hizmetleri, kamusal sorumluluk ve etkin denetim mekanizmalarının birlikte işletilmesi gerektiğini belirtti.

Açıklamanın sonunda, 1999 Düzce Depremi'nde hayatını kaybeden vatandaşlar anılırken, benzer acıların tekrar yaşanmaması için bilim ve jeoloji mühendisliğinin rehberliğinde mücadeleye devam edileceği ifade edildi.