Bacaklarda ciltte ince, kırmızı, mor ya da mavimsi çizgiler halinde görülen damarlar, halk arasında "kılcal damar çatlaması" ya da "örümcek ağı damar" olarak bilinir. Tıbbi karşılığı telenjiektazidir. Aslında bir çatlama söz konusu değildir; normalde gözle görülmeyen çok küçük çaplı damarların genişleyerek cilt yüzeyinde belirgin hale gelmesidir. Biraz daha büyük çaplı, mavimsi ve cilt altından görünen damarlar ise retiküler ven olarak adlandırılır.
Telenjiektazi tek bir nedene bağlı değildir. Çeşitli faktörler rol oynayabilir:
- Genetik yatkınlık ve ailede benzer damar görünümü bulunması
- Hormonal değişiklikler (hamilelik, hormon kullanımı)
- Uzun süre ayakta kalmayı gerektiren meslekler
- Yaşın ilerlemesi
- Güneş maruziyeti ve cilt yapısı
- Fazla kilo
- Daha önceki cilt travmaları
Bazı kişilerde bu damarlar yalnızca estetik bir görünüm sorunu olarak kalır; bazılarında ise yanma, kaşınma, batma ya da bacaklarda ağırlık gibi şikayetlere eşlik edebilir. Bu nedenle ilk adım, damarların nedeninin ve yapısının değerlendirilmesidir.
Muayene sırasında damar görünümü incelenir. Gerekli görülen durumlarda renkli Doppler ultrasonografi ile daha derindeki toplardamarların durumu da değerlendirilir. Böylece görünen ince damarların yanında tedavi planını etkileyebilecek başka bir damar sorunu olup olmadığı anlaşılır. Tüm bunların ardından skleroterapi tedavisi için hazırlıklar yapılır.
Skleroterapi, genişlemiş ince damarların içine çok ince bir iğneyle özel bir ilacın (sklerozan madde) verilmesi esasına dayanan bir yöntemdir. İlaç damar duvarıyla temas eder, damar duvarı kapanır ve damar zamanla vücut tarafından emilir. Kan akışı sağlıklı damarlar üzerinden devam eder.
İnce damarlarda çoğunlukla ilacın sıvı formu kullanılır. Biraz daha çaplı damarlarda ise köpük formu tercih edilebilir.
- İşlem hasta yatar pozisyondayken uygulanır.
- İlaç ince iğnelerle damar içine verilir.
- Genel anestezi gerekmez.
- İşlem süresi, tedavi edilecek alanın genişliğine göre değişir.
- Uygulamanın ardından kompresyon çorabı giyilir ve kişi yürüyerek ayrılabilir.
- Damarların yaygınlığına göre birden fazla seans planlanabilir.
Uygulama sonrasında geçici kızarıklık, hafif morarma, kaşıntı ya da hassasiyet görülebilir. Bu bulgular çoğunlukla zaman içinde geriler. Damarların görünümündeki değişim, kapanan damarın emilmesiyle birlikte birkaç hafta ila aylar içinde belirginleşir.
Önerilen süre boyunca kompresyon çorabı kullanımı, düzenli yürüyüş ve ilk haftalarda sıcak ortam ile yoğun güneşten uzak durulması genellikle tavsiye edilir.
- Gebelik ve emzirme dönemi
- Kullanılan ilaca karşı bilinen alerji
- Yeni geçirilmiş ya da devam eden toplardamar pıhtısı (derin ven trombozu)
- İleri düzeyde atardamar dolaşım bozukluğu
Her kişinin damar yapısı farklı olduğundan, uygulanacak yöntem ve seans sayısı muayene sonrasında kişiye özel belirlenir. Detaylı bilgi için skleroterapi sayfasını ziyaret edebilirsiniz.
(BÜLTEN)