Çanakkale'deki inşaat mühendisleri taleplerini kamuoyuyla paylaştı

TMMOB İnşaat Mühendisleri Odası Çanakkale Şubesi üyeleri, mühendislik emeğinin değeri ile güvenli yapılaşmaya dikkat çekmek amacıyla Truva Atı önündeki basın açıklamasında bir araya geldi.

Mühendislik emeğinin hak ettiği değere kavuşması, mesleki itibarın korunması ve meslektaşların ekonomik ile sosyal haklarının güvence altına alınmasını istediklerini dile getiren İMO Çanakkale Şubesi Başkanı Fatih Erkan, konuşmasında şu ifadelere yer verdi:

“Yetersiz istihdam, taşeronlaşma ve liyakate aykırı uygulamalar kamunun mühendislik kapasitesini zayıflatmaktadır. Özel sektörde çalışan meslektaşlarımız ise düşük ücretlere, uzun çalışma saatlerine, karşılığı ödenmeyen fazla mesailere ve güvencesiz istihdama mahkûm edilmektedir. Mühendislerin mesleki bağımsızlığı işveren baskısı ve ekonomik kaygılar karşısında korunamamaktadır.

Meslektaşlarımızın sigorta primlerinin gerçek ücretleri üzerinden değil daha düşük kazançlar veya asgari ücretler üzerinden yatırılması ve çalışma günlerinin eksik gösterilmesi sosyal güvenlik haklarını ciddi kayıplara neden olmaktadır.

Yıllarını ülkenin kalkınmasına, yapılaşmasına ve altyapısına adamış emekli meslektaşlarımız bugün yetersiz emekli aylıkları nedeniyle insanca yaşam koşullarından uzaklaşmaktadır. Proje ve danışmanlık hizmetleri sınırsız fiyat rekabeti altında nitelik kaybına uğramakta, mühendislik bilgi ve birikimi en düşük bedelle satın alınabilecek sıradan bir hizmet gibi görülmektedir.

Şantiye şefliği yapı üretim sürecinin her aşamasında fiilen ve sürekli yürütülmesi gereken bir mühendislik hizmeti olmasına rağmen çoklu görevlendirmeler ve güvencesiz çalışma koşulları nedeniyle gerçek işlevinden uzaklaştırılmaktadır. Yapı denetim sistemi ise maliyet baskısının etkisi altında kamu güvenliğini sağlayacak bağımsız ve etkin denetim anlayışından uzaklaştırılmaktadır. Denetim hizmetlerinin niteliği güvence altına alacak koşullar sağlanmadığı gibi görevini yapan meslektaşlarımız baskı, tehdit ve şiddetle karşı karşıya kalmaktadır.

Genç meslektaşlarımızın gelecekleri mühendislik eğitiminde nitelik ve istihdam ihtiyacı gözetilmeksizin sürdürülen uygulamalar ile belirsizliğe sürüklenerek işsizliğe mahkûm edilmektedir. Kadın meslektaşlarımız ise istihdamda, ücretlerde ve mesleki ilerlemede ayrımcılıkla karşı karşıya kalmaktadır.

Mevzuattaki düzenlemeler nedeniyle meslektaşlarımızın sahip oldukları yetkilere orantısız sorumlulukları altında bırakılmakta mesleki sorumlulukların kapsamına ve süresine ilişkin belirsizlikler görevlerini tamamladıktan yıllar sonra bile ağır hukuki yaptırımlarla karşı karşıya kalabilmektedir.

Özellikle deprem yargılamalarında gerçek sorumluların tespitinden uzaklaşılarak imar aflarının, yapıların taşıyıcı sistem sistemlerine sonradan yapılan müdahalelerin ve mühendislerin bilgisi ve denetimi dışında gerçekleştiren uygulamaların sonuçları kusur ve nedensellik ilişkisi yeterince gözetilmeksizin ağır ve orantısız biçimde meslektaşlarımızın üzerine yüklenmektedir. Bu tablo yalnızca biz inşaat mühendislerinin değil bütün toplumun sorunudur. Türkiye bir deprem ülkesidir. Yaşadığımız her büyük deprem bize aynı gerçeği hatırlatmaktadır.

Deprem doğa olayıdır. Ancak yıkım kader değildir. Bilimsel planlamayla, nitelikli mühendislik hizmetleriyle, etkin ve bağımsız yapı denetimiyle depremlerin yıkıcı sonuçları azaltmak mümkündür. Ne var ki ülkemizin güncel, kapsamlı ve kamuoyuyla paylaşılmış bir yapı stoku envanteri hala bulunmamaktadır. Milyonlarca yurttaşımız yaşadığı binanın güvenli olup olmadığını bilmeden hayatını sürdürmektedir.

İmar aflarıyla mühendislik hizmeti almamış ve projesine aykırı yapılarak teknik güvenlik incelemesi yapılmadan hukuki statü kazandırılmıştır. Yapılar kullanım süresi boyunca yeterince denetlenmemekte, taşıyıcı sistemlere yapılan müdahaleler ve zamanla oluşan hasarlar sistematik bir biçimde incelenmemektedir. Oysa güvenli bir yapıda yaşamak ayrıcalık değil, temel bir insani haktır.

Mühendislerin teknik, hukuki ve cezai sorumlulukları, fiili görevleri, yetkileri kusurları ve nedensellik ilişkisi esas alınarak açık bir biçimde tanımlanmalıdır. Deprem yargılamalarında bilimsel ve teknik yeterliği güvence altına almış bir bilirkişilik sistemi oluşturulmalı ve uzmanlaşmış teknik ihtisas mahkemeleri kurulmalıdır. Adalet gerçek sorumluların bilimsel verilerle belirlenmesiyle sağlanabilir. Nitelikli proje hizmeti ve şantiye şefi istiyoruz.

Etüt, proje ve danışmanlık hizmetlerinde mesleki yeterlilik, kalite ve emek esas alınmalı, proje müelliflerinin hakları korunmalı, proje bedelleri verilen mühendislik hizmetlerinin karşılığı olacak şekilde odamız tarafından belirlenmelidir. Şantiye şefliği tam zamanlı ve fiilen yürütülen bir mühendislik hizmeti haline getirilmeli, aynı anda birden fazla şantiyede görevlendirmeye son verilerek her şantiyeye bir şef tanımlanmalıdır.

Şantiye şeflerinin ücretleri, sözleşmeleri, mesleki bağımsızlıkları ve hukuki güvenceleri sağlanmalı, gerekli eğitim ve belgelendirme koşulları oluşturulmalıdır. Bağımsız, etkili, etkin ve kamusal niteliği güçlü bir yapı denetim sistemi istiyoruz. Yapı denetimi maliyet baskısının belirleyici olduğu bir alan olmaktan çıkarılmalı, kamu yararını esas alan bağımsız bir yapıda yeniden düzenlenmelidir.

Etüt ve proje denetimi ile uygulama denetimi birbirinden ayrılmalı, proje denetimi kamusal ve teknik özerkliğe sahip birimlerce yürütülmelidir. Yapı denetimi ve laboratuvar hizmetlerinin müteahhitlerden mali ve idari bağımsızlığı sağlanmalıdır. Denetim görevini yürüten mühendislerin ücretleri ve özlük hakları güvence altına alınmalı, görevleri nedeniyle karşılaştıkları baskı, tehdit ve şiddetlere karşı etkin hukuki koruma sağlanmalıdır. Güvenli yapılar ve sağlıklı kentler istiyoruz.

Ülkemizin yapı envanteri derhal çıkartılmalı, riskli yapılar bilimsel yöntemlerle belirlenmeli, güçlendirme ve kentsel dönüşüm çalışmaları rant değil can güvenliği ve sosyal adalet temeliyle yürütülmelidir. Yapıların yalnızca inşa edilirken değil kullanım ömürleri boyunca denetlenmesini sağlayacak periyodik yapı kontrol sistemi oluşturulmalıdır.

Yapı kayıt belgesi bulunan yapıların durumu tapu kayıtlarında açıkça görülebilmeli yurttaşların satın alacakları, kiralayacakları veya yaşadıkları yapıların güvenliğine ilişkin bilgilere erişim hakkı güvence altına alınmalıdır. Nitelikli mühendislik eğitimi, eşitlik ve mesleki saygınlık istiyoruz. Mühendislik eğitimi bilimsel yeterlilik, akademik özgürlük ve güçlü laboratuvar altyapısıyla ülkenin gerçek ihtiyaçları esas alınarak düzenlenmelidir.

Kadın mühendislerin istihdamda, ücretleri ve mesleki ilerlemede karşılaştıkları ayrımcılık ortadan kaldırılmalı, mobing, taciz ve şiddetlere karşı güvenli çalışma koşulları sağlanmalıdır. Bilirkişilik hizmetlerinde mesleki uzmanlık, bağımsızlık, tarafsızlık ve sorun kamusal sorumluluk ilkeleri temelinde yeniden düzenlenmelidir. Bu talepler yalnızca mesleki talepler değildir. Kamu yararının gereğidir.

Değerli basın emekçileri, sevgili yurttaşlarımız, bizler kamu kurumu niteliğinde bir meslek kuruluşu olan TMMOB İnşaat Mühendisleri çatısı altında mühendislik bilgi ve birikimimizi toplumun yararına sunma sorumluluğuyla hareket ediyoruz. Bir süredir yürüttüğümüz Talep Bizim, Geleceğimiz Kampanyası kapsamında şantiyelerde, proje bürolarında, yapı denetim kuruluşlarında, kamu kurumlarında ve üniversitelerde meslektaşlarımızla buluştuk. Sorunlarımızı ve taleplerimizi ilgili kurumlara, karar vericilere ve Türkiye Büyük Millet Meclisi'ne ilettik.

Bugün de Türkiye'nin 81 ilinden bir kez daha sesleniyoruz. Artık sorunlarımızın tespit edilmesini değil, çözülmesini istiyoruz. Türkiye Büyük Millet Meclisi'ni, ilgili bakanlıkları ve bütün kamu kurumlarını mesleğimizin sorunlarına ve halkımızın güvenli yaşam hakkına ilişkin sorumluluklarını yerine getirmeye çağırıyoruz. Çünkü biliyoruz ki mühendislik emeğinin değersizleştirilmesinin bedeli yalnızca mühendislerin geleceğiyle sınırlı değildir.

Bu bedel güvenliği sorgulanmayan okullarda eğitim görmesi gereken çocuklarımızın, depreme dayanıklı hastanelerde sağlık hizmeti alması gereken yurttaşlarımızın, güvenli konutlarda yaşamak isteyen milyonların geleceğidir. Biz ayrımcılık istemiyoruz. Emeğimizin karşılığını, mesleğimizin saygınlığını, yetkilerimizin uyumlu sorumlulukları ve halkımız için güvenli bir gelecek istiyoruz. Çağrımızdır. Bu sese kulak verin.

Mesleğimizin değersizleştirilmesine, emeğimizin sömürülmesine, haklarımızın yok sayılmasına ve mühendislik hizmetlerinin niteliğinin zayıflatılmasına sessiz kalmayacağız. Halkımızın can ve mal güvenliğini, güvenli barınma hakkını ve kamu yararını savunmaktan vazgeçmeyeceğiz. 12 Kasım mücadelemizin sonu değil, ortak mücadelemizde yeni bir adımdır. Buradan bütün meslektaşlarımıza ve yurttaşlarımıza çağrıda bulunuyoruz.

Güvenli yapıların, sağlıklı kentlerin ve nitelikli mühendislik hizmetlerinin herkes için hak olduğu yaşanılabilir bir ülkeyi birlikte savunalım. Mesleğimizi savunacağız. Emeğimizi savunacağız. Halkımızın yaşam hakkını savunacağız. Kamu yararını savunacağız. Bilimden, emekten ve mesleki sorumluluğumuzdan aldığımız güçle yan yanayız. Omuz omuzayız. 81 ilde alanlardayız. Talebimiz geleceğimiz. Yaşasın örgütlü mücadelemiz.”

Basın açıklamasının ardından üyeler hep birlikte gökyüzüne balon bıraktı.