Çanakkale’de panayır geleneği yeniden canlanmalı

Çocukluğumuzun Çanakkale’sinde panayırların ayrı bir yeri vardı. Pazar yerinin çevresine kurulan o renkli alanlar, sadece alışveriş yapılan yerler değil; aynı zamanda buluşmaların, hasret gidermelerin, kahkahaların ve hatıraların yaşandığı özel zamanlardı. Bir yıl boyunca beklenir, “panayır zamanı” geldiğinde şehir bambaşka bir havaya bürünürdü.

Osmanlı’dan bugüne uzanan bu köklü gelenek, Çanakkale ve ilçelerinde hem kültürel hem de ekonomik belleğinde önemli bir yer tutuyor. Arşiv kayıtlarına bakıldığında, panayırların sadece ticari bir etkinlik değil, aynı zamanda sosyal hayatın kalbi olduğu açıkça görülüyor. İnsanlar sadece ihtiyaçlarını karşılamaz, aynı zamanda birbirleriyle görüşür, sohbet eder, hatta “hadi seneye panayırda görüşürüz” diyerek ayrılırlardı.

Bugün geldiğimiz noktada ise bu güçlü gelenek merkezde yerini yitirmiş durumda. Çanakkale merkezde bir zamanlar büyük bir canlılık oluşturan panayırlar, yıllar içinde yerini festival ve fuarlara bıraktı. Elbette bu etkinlikler de şehre katkı sağlıyor ancak panayırların taşıdığı o doğal, samimi ve halkla iç içe ruhun yerini tam anlamıyla doldurmak bence hiç kolay değil.

Oysa Çanakkale’nin ilçelerine baktığımızda tablo çok daha farklı. Ayvacık başta olmak üzere Çanakkale’nin birçok ilçesinde panayır geleneği hala yaşatılıyor. Hatta Ayvacık panayırı, bölgenin en büyük ve en hareketli organizasyonlarından biri olarak dikkat çekerek günümüze kadar özelliğini hiç bozmamış. İlçelerde yaşatılmaya devam eden panayırlar kurulduğu günlerde sadece ekonomik hareketlilik değil, aynı zamanda ciddi bir sosyal canlılık da getiriyor.

Eskiden panayırlar, köylerden şehre inen insanlar için adeta bir bayram havasıydı. Televizyonun, internetin olmadığı dönemlerde insanlar burada hem eğlenir hem alışveriş yapar hem de uzun süredir görmedikleri dostlarıyla bir araya gelirdi. “Panayır zamanı biz kaleye giderdik” diyen büyüklerimizin anlattıkları aslında bir dönemin yaşam biçimini özetliyor.

Bugün ise o ruhu yeniden hatırlamaya ihtiyacımız var. Çünkü panayır sadece geçmişin bir hatırası değil, aynı zamanda toplumu bir arada tutan güçlü bir kültürel bağdır. İnsanları bir araya getiren, şehirde hareketlilik oluşturan, esnafa kazanç sağlayan ve en önemlisi de insan ilişkilerini güçlendiren bir gelenektir.

Bu nedenle artık Çanakkale merkezinde de panayır geleneğinin yeniden canlandırılması gerektiği düşüncesi daha sık dile getiriliyor. Belki modern dokunuşlarla, günümüz şartlarına uyarlanarak ama o eski ruhu kaybetmeden… Çünkü şehirler sadece binalarla değil, yaşattığı kültürle de anlam kazanırlar. Çanakkale, tarihiyle olduğu kadar gelenekleriyle de güçlü bir şehir. Panayırların yeniden merkezde hayat bulması, bu şehre hem nostaljik bir hava katacak hem de sosyal yaşamı canlandıracaktır. Belki de ihtiyacımız olan tam olarak budur.

Geçmişin sıcaklığını bugünün şehir hayatına yeniden taşımak.

Hoşçakalın…